Beyaz Saray’a yakın Axios haber ajansına göre, İran ile ABD-İsrail koalisyonu arasındaki çatışma, artık finansal yaptırımlar ve deniz gücü müdahaleleri ile süregelen askeri bir teyakkuz evresine girdi.
Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın çözülmesi yakın görünmüyor.
Bu durum, dünyadaki enerji fiyatlarını etkileyerek yeni bir Soğuk Savaş dönemine girildiğine işaret ediyor.
Enerji fiyatlarının aylarca yüksek kalması beklenirken, sıcak çatışma ihtimali de 2026 yılına kadar sürecek bir gerilim havayı besliyor.
TRUMP BIKTI USANDI
ABD’li yetkililer, ülkenin savaşla veya anlaşmayla çözülemeyen bir donmuş çatışma sarmalına sürüklenme olasılığından endişe duyuyor.
Bu durum, ABD güçlerinin bölgedeki varlığının uzaması ve Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasını gerektiriyor.
Taraflar, karşı tarafın ilk hamlesini yapmasını veya geri adım atmasını bekliyor.
Başkan Trump, yeni askeri saldırılar düzenlemek ile finansal yaptırımların İran’ı müzakereye zorlaması arasında kararsız durumda.
Trump’ın yakın çevresindeki isimler, Trump’ın “İran’ın anladığı tek şey bombalar” dediğini aktardı.
Bir danışman, “Trump bu durumdan usandı ama yine de gerçekçi. Güç kullanmak istemiyor ancak geri adım da atmayacak” dedi.
TRUMP İÇİN KABUS SENARYOSU
ABD’de yaklaşan ara seçimler öncesi belirsizlik süreci, Trump için en olumsuz senaryo olarak değerlendiriliyor.
Başkan’ın danışmanları çözüm yolları arıyor. Bazı üst düzey danışmanlar, askeri operasyonlara geçmeden önce ekonomik baskının artırılması gerektiğini savunuyor.
Dışişleri Bakanı ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Marco Rubio, “İran üzerindeki yaptırım seviyesi olağanüstü ve bu baskının daha da artırılabileceğini düşünüyorum. Dünyanın diğer ülkelerinin de bu felç edici yaptırımlara katılmasını umuyorum” şeklinde konuştu.
Trump ayrıca, Lindsey Graham gibi şahin isimlerle de İran’daki krizi değerlendiriyor.
Graham, rejimin davranışlarının temel sorun olduğunu belirterek, Trump’a pozisyonunu koruması çağrısında bulundu.
NÜKLEER ÇIKMAZ
İran, Hürmüz Boğazı’nın açılması karşılığında gemi ablukasının kaldırılmasını içeren bir teklif sundu.
Bu teklifte, İran’ın nükleer programının müzakere sürecine dâhil edilmesi 3. madde olarak belirtildi.
Trump, nükleer programın durdurulmasını öncelik olarak gördüğü için bu öneriye sıcak bakmıyor.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, başkanın kırmızı çizgilerinin hem ABD halkına hem de İran’a net bir şekilde iletildiğini belirtiyor.
Masada duran bu öneri, nükleer müzakereleri ertelediği için Trump tarafından yeterli görülmedi.
Henüz somut bir adım atılmamış olsa da, nükleer silahsızlanma hedefinin ABD’nin en önemli şartı olmaya devam ettiği ifade ediliyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI HALA KAPALI
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatıp petrol tankerlerinden geçiş ücreti talep etmesi, soğuk savaş ortamını yaratan unsurlardan biri haline geldi.
Dünya ham petrol arzının yaklaşık %20’sinin geçtiği bu su yolunda, ABD ordusu İran bayraklı gemileri hedef alırken, İran da ABD müttefiklerine yönelik saldırılar gerçekleştiriyor.
Bazı gemiler, Iran ve ABD ablukalarını aşmayı başarsa da, ABD yönetimi, savaşta kullanılabilecek kaçak malzemeler taşıdığı iddia edilen tankerlere el koymaya devam ediyor. İran da benzer şekilde tankerlere el koyuyor.
Trump, nükleer program endişelerinin giderildiği yeni bir anlaşma imzalanana kadar deniz ablukasını kaldırmayacağını açık bir şekilde ifade etti.
ABLUKANIN HEDEF LİSTESİ GENİŞLİYOR
ABD, ablukanın hedef listesini genişletti. Öncelikli hedefler tankerlerken, Hazine Bakanı Scott Bessent, finansal kuruluşların ve nakliye şirketlerinin de hedef alınacağını duyurdu.
ABD’nin bu yaptırımları, Çin’deki küçük rafineriler de dahil olmak üzere her açıdan uygulanacak nitelikte. İran’ın nasıl bir karşılık vereceği ise belirsizliğini koruyor.
Axios’a konuşan üst düzey bir yetkili, “Her yönden gelen maksimum baskı var. Bu durum askeri harekât anlamına da gelebilir; ancak son karar başkana aittir.” ifadelerini kullandı.
Trump yönetimi, bu baskının İran’ı petrol kuyularını kapatmaya zorlayacağını ve büyük ekonomik hasara yol açacağını öngörüyor.
Eleştirel analistler ise bu yöntemin İran’dan taviz koparmaya yetmeyeceğini savunuyor.
