Alican Sınır Kapısı Yeni Bir Ticaret Durağı Oluyor
İngiliz basını The Financial Times’ın haberine göre, Türkiye-Ermenistan arasındaki Alican sınır kapısı, dünya ticaretinin önemli bir merkezi haline gelme yolunda ilerliyor.
Haber kaynağı, Ankara’nın otuz iki yıldır kapalı olan Ermenistan sınır kapısında pasaport işlemleri için sistemler kurduğunu bildiriyor.
Bu stratejinin, İran savaşından sonra zorlanan Asya-Avrupa ticaret rotaları üzerindeki yükü hafifletebileceği ve dünyadaki kritik ticaret yollarının kapılarını açabileceği belirtiliyor.
ABD Başkanı tarafından barış planlarının bir parçası olarak desteklenen proje, Zangezur koridoruna eklenerek ABD Başkanı’nın ismini taşıyor. “Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası” ya da kısaca TRIPP, Türkiye ve ABD için önemli bir proje haline geldi.
Türkiye, Enerji Trafigine Yeni Yön Veriyor
Ermenistan sınırının yeniden açılmasıyla birlikte Türkiye, Asya ve Avrupa arasındaki kara petrol hatlarının kesişim noktası hâline gelecek.
Bu strateji, özellikle Hürmüz Boğazı gibi tehlikeli geçiş noktalarından uzaklaşan enerji ve mal akışlarına yönelik bir alternatif sunuyor.
The Financial Times’a konuşan bir Türk sınır muhafızı, sınırın yakında açılacağına dair genel bir inanç olduğunu ifade etti.
Tahran, geçen Haziran ayında Hürmüz Boğazı’nı kapatma ihtimalini dile getirdiğinden beri Ankara, bu yeni rotayı geliştirmek için çalışmalara hız verdi.
Rusya ve İran ile Kızıldeniz üzerinden geçen geleneksel yolların aksaması, bu teklifi daha cazip kılarken, yatırımlar da artış göstermeye başladı.
Taşımacılık Süresi Kısalıyor
Deniz yolu üzerinden yapılan taşımacılık 40 gün sürerken, Asya’dan çıkan bir kargonun Zangezur koridoru üzerinden Türkiye’ye, oradan da Avrupa’ya ulaşması yaklaşık 13 gün sürüyor.
Bu durum, taşımacılık şirketleri için milyarlarca dolar kar anlamına gelirken; Türkiye’deki yolları kullanacak TIR’lar ve Türkiye’den geçecek boru hatları düzenli gelir sağlayacak.
Ankara’nın bu stratejisinin merkezinde iki büyük proje bulunuyor. İlk olarak, Körfez’i Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlayan “Kalkınma Yolu” projesi gündemde. Ancak bu yol, milyarlarca dolarlık yatırım gerektirmektedir. TRIPP rotası ise daha fazla gelecek vadediyor.
Türk inşaat şirketleri, Azerbaycan tarafında ve Türkiye’deki demiryolu hatlarında çalışmalarına başlamış durumda. Orta Koridor üzerindeki ticaret hacmi son yıllarda üç katına çıkarken, rota üzerinde feribot geçişleri gibi karmaşıklıklar sürüyor.
Eski Sorunlara Modern Çözüm
Projenin önünde hala önemli bir engel bulunmakta; Türkiye ve Azerbaycan’ın Ermenistan ile çalkantılı bir geçmişi var. Beyaz Saray’da tanıtılan bu proje, Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki uzun süreli çatışmanın sona ermesini kolaylaştırarak Türkiye-Azerbaycan-Ermenistan ilişkilerini normalleştirmek hedefi güdüyor.
Donald Trump, projenin kendisi için büyük bir onur olduğunu ve desteklediğini dile getirdi. Trump, aynı zamanda Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki çatışmayı sonlandırdığını da ifade etti.
İkinci Karabağ Savaşı’ndan sonra Karabağ’ı kontrol altına alan Azerbaycan, ABD aracılığıyla Ermenistan’la anlaşmayı kabul etti. Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ve Azerbaycan Başkanı İlham Aliyev’in bir araya gelmesiyle Türkiye de Ermenistan ile normalleşme adımları attı.
NATO üyesi olan Türkiye, hem Ukrayna savaşında hem de Körfez’deki diğer çatışmalarda doğrudan yer almadı; bu tarafsızlık, Türkiye’yi dünya ticaretinin önemli bir geçiş noktası haline getirdi.
Çalışmalar Başladı
Rusya üzerinden geçen kuzey koridoru, hala daha fazla yük taşımakta. JPMorgan tarafından hazırlanan bir rapor, bu rotayı herkesin ihtiyaç duyduğu ancak az kişinin tercih ettiği bir alternatif olarak tanımladı. Ayrıca, İran ve Rusya’nın bu projeye karşı tepkileri, ciddi riskler taşımakta.
Türkiye’nin coğrafi konumu, onu doğal bir lojistik merkezi hâline getiriyor. Boğazlardan her gün milyonlarca varil petrol geçiyor ve büyük boru hatları enerji sevkiyatı yapıyor.
Ancak ticaret yetkilileri ve ekonomistler, bu kara yollarının deniz yollarına kısa sürede alternatif olacağına dair fikirleri sorgulamaya devam ediyor. Koridorun geleceği, mühendislik başarılarından ziyade siyasi dengelere bağlı görünmektedir. Daha önce Bakü’de planlanan benzer bir Trump projesi, yolsuzluk iddiaları yüzünden hayata geçirilememişti.
