İngiliz basınında yer alan haberlere göre, Çin, ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü çatışmada bölgedeki Amerikan askeri üslerini hedef almak amacıyla bir casus uyduyu İran’a gizlice sattı. TEE-01B adı verilen bu gelişmiş uydu, İran’a, ABD üsleri ve gemilerini izleme yeteneği kazandırmanın yanı sıra, devrim niteliğinde bir askeri avantaj sağladı.
Tahran yönetimi, bu önemli varlığı Devrim Muhafızları Ordusu’na devrederek, saldırılarını uzaydan yönetme kapasitesine ulaştı. Sızdırılan askeri belgeler, TEE-01B uydusunun 2024 yılının sonlarında Çin’den fırlatıldığı anda Devrim Muhafızları tarafından kontrol edilmeye başlandığını ortaya koydu. Bu uydu, İran’ın gizli silahı haline gelerek, Çin’in Amerikan hedeflerine yönelik saldırılara zemin hazırladı.
SAVAŞI DEĞİŞTİREN PAZARLIK
Uyduya yapılan mülkiyet transferi, yörüngeye yerleştirildikten sonra gerçekleşti. Gerçek zamanlı koordinatlar ve canlı harita görüntüleri, İranlı askeri komutanların uyduyu kritik Amerikan tesislerini gözlemlemek için yoğun bir şekilde kullandığını göstermektedir. Bu görüntüler, özellikle insansız hava aracı ve füze saldırılarından hemen önce ve sonra kaydedilmiş değerlere ulaşmayı sağladı.
Uydu, Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssü’nden Ürdün ve Irak’taki stratejik noktalara kadar geniş bir coğrafyayı izlerken, ABD’ye ait yakıt ikmal uçaklarının vurulmasıyla ilgili dönemde bu üs defalarca görüntülendi. Ayrıca, Bahreyn’deki ABD Beşinci Filosu ve Erbil Havalimanı da uydu tarafından takip edilmekteydi; bu bölgeler zaman zaman İran saldırılarına hedef olmuştur.
Devrim Muhafızları, çarpıcı istihbarat ağını sadece askeri üsler için değil, aynı zamanda bölgedeki sivil enerji santrallerini, limanları ve alüminyum dökümhanelerini izlemek amacıyla da değerlendirmiştir.
İRAN’IN GİZLİ GÖZÜ
Bu teknoloji transferi, Çinli Earth Eye Co. şirketinin “yörüngede teslimat” olarak adlandırdığı özel bir ihracat modeli ile gerçekleştirildi. Buna göre, Çin’de üretilen ve fırlatılan uzay araçları, yörüngeye yerleştirildikten sonra yabancı müşterilere devredilmektedir. Devrim Muhafızları, bu anlaşma kapsamında Pekin merkezli Emposat şirketinin global yer istasyonları ağına erişim hakkı kazandı.
Bu durum, İran’ın geniş bir veri ağı üzerinden uyduyu kontrol etmesine ve istihbarat toplamasına imkân tanımaktadır. TEE-01B, yaklaşık yarım metre çözünürlükte görüntü çekme kapasitesine sahiptir ve bu özelliği ile Batılı ticari uydu sistemleriyle doğrudan rekabet edebilen bir teknolojiye işaret etmektedir.
İran’ın yerel imkanlarıyla geliştirdiği en gelişmiş askeri uydu, Noor-3, yalnızca beş metre çözünürlük sağlayabiliyordu. Yeni Çin uydusu ise, İranlı analistlerin askeri hareketleri net olarak tanımlamalarına olanak tanıyarak, ülkeye önemli bir istihbarat üstünlüğü sağladı.
36 MİLYON DOLARLIK ANLAŞMA
Belgeler, bu stratejik varlığın maliyetini ve operasyonel detaylarını ortaya koydu. Devrim Muhafızları, Eylül 2024’te uydu sisteminin tam kontrolünü elde etmek için yaklaşık 36,6 milyon dolarlık bir ödeme yapılmasını kabul etti. Bu sözleşme, yalnızca uydunun kendisini değil, fırlatıcıyı ve teknik desteği de kapsıyordu.
Sağlanan yazılımlar ile İranlı subaylar, dünya genelinde uyduya komut gönderme ve anlık telemetri verisi alma imkanına sahip oldu. Eski CIA analisti Jim Lamson, bu stratejik adımı, İran’ın askeri varlıklarını korumak adına geliştirdiği bir “dağıtma stratejisi” olarak nitelendiriyor. Lamson, “İran’ın kendi topraklarındaki uydu yer istasyonları füzelerle kolayca vurulabilir durumdaydı. Ancak başka bir ülkede bulunan bir Çin yer istasyonunu hedef almak o kadar kolay değil. Bu uydu, İran’ın bölgedeki askeri istihbaratını uzaydan gelen verilerle birleştirerek komutanlıklara güçlü bir araç sunuyor” dedi.
Çin hükümeti ticari uzay sektörünün sivil olduğunu savunsa da, Batılı yetkililer bu teknolojilerin askeri amaçlarla kullanıldığını yakından izlemektedir. Daha önce, Çinli şirketlerin Yemen’deki Husilere ABD savaş gemilerini hedef alması için uydu görüntüleri sağladığı da bildirilmiştir. Üst düzey yöneticilerin devlet destekli savunma üniversitelerinden gelmesi, bu şüpheleri daha da artırmaktadır.
