Rusya’nın önemli sektörlerinden orman sanayisi, uluslararası yaptırımlar ve iç ekonomik politikaların baskısı altında derin bir krize sürükleniyor. Sektör temsilcileri, önümüzdeki aylarda her iki işletmeden birinin kapanabileceği uyarısında bulunurken, devletten acil önlem talep ediyor. Arkhangelsk bölgesinden yapılan resmi başvuruda, sektörün üç yılda 15 milyar rubleden fazla kayıp yaşadığı ve finansal dayanıklılığını tükettiği belirtiliyor.
Finansal Bataklık: Üç Yılda 15 Milyar Ruble Kayıp
Rusya Federal Devlet İstatistik Servisi (Rosstat) verileri, orman sanayisinin içinde bulunduğu durumu çarpıcı şekilde ortaya koyuyor. 2025 yılı sonu itibarıyla ormancılık ve kereste kesim sektöründeki şirketlerin toplam zararı 2,2 milyar ruble olarak kaydedildi. Bu rakam, 2024 yılında aynı sektörün 3,2 milyar ruble kar elde ettiği gerçeğiyle karşılaştırıldığında dramatik düşüşü gözler önüne seriyor. Zarar eden işletmelerin oranı ise 2024’teki yüzde 40 seviyesinden 2025’te yüzde 45’e yükselmiş durumda. Sektör temsilcileri, son üç yılda toplam kaybın 15 milyar rubleyi aştığını ifade ederek, mevcut durumun sürdürülemez olduğu konusunda uyarıda bulunuyor.
Kuzeybatı Federal Bölgesi’ndeki en büyük orman sanayi işletmelerinden birinin genel müdürü, sektördeki zorlukların ilk kez yaşanmadığını, ancak durumun nihayet “dibe vurduğunu” söylüyor. Yetkili, “Daha aşağı düşecek yer kalmadı, bu iyi bir şey” ifadesini kullanırken, asıl endişe verici olanın 2026 sonuna kadar piyasadan her iki işletmeden birinin çekilebileceği gerçeği olduğunu vurguluyor. Bu tahmin, büyük üreticileri de kapsıyor ve sektördeki krizin boyutlarını gösteriyor.
Devlet Desteğinde Keskin Düşüş: Askeri Harcamalara Kaynak
Orman sanayisindeki krizin temel nedenlerinden biri, devlet desteğindeki dramatik azalma. 2023 yılında ürün ihracatındaki maliyetlerin karşılanması için 7,6 milyar ruble ayrılmışken, 2026 yılı bütçesinde bu kalem için sadece 550 milyon ruble öngörülüyor. Bu, neredeyse ondört katlık bir kesinti anlamına geliyor. Ayrıca, Kuzeybatı limanlarından yapılan deniz sevkiyatlarına sağlanan sübvansiyonlar da tamamen durdurulmuş durumda.
Ekonomi uzmanları, devlet kaynaklarının öncelikli olarak askeri harcamalara ve Ukrayna’daki savaşın finansmanına aktarılmasının, geleneksel sanayi sektörlerini destekleme kapasitesini ciddi şekilde sınırladığına dikkat çekiyor. Orman sanayisi, bir zamanlar Rusya ekonomisinin gururu ve önemli bir ihracat kalemi iken, şimdi devlet bütçesindeki bu öncelik değişikliği nedeniyle kaderine terk edilmiş görünüyor. Uluslararası yaptırımların da etkisiyle Batı pazarlarına erişimini kaybeden sektör, alternatif pazarlarda düşük kâr marjlarıyla ayakta kalmaya çalışıyor.
Arkhangelsk Bölgesinden Acil Yardım Çağrısı
Sektördeki krize çözüm arayışıyla, Arkhangelsk bölgesindeki işletmeler, Rusya Başbakan Birinci Yardımcısı Denis Manturov’a resmi bir başvuruda bulundu. Başvuru metninde, orman sektöründe alacaklıların talebi üzerine iflas davaları açılmasına ilişkin üç yıllık bir moratoryum ilan edilmesi talep ediliyor. Büyük şirketler dahil olmak üzere birçok işletmenin “dayanıklılık rezervini tükettiği” ve zararla çalıştığı için vergi ve diğer zorunlu ödemelerde borç biriktirdiği vurgulanıyor.
Başvuruda, sektör katılımcılarına vergi borçları ve diğer zorunlu ödemeler için en az üç yıllık bir erteleme sağlanması, ardından taksitlendirme yapılması öneriliyor. Ayrıca, 1 Ocak 2026 itibarıyla oluşan vergi borçlarının tahsil edilmemesi talep ediliyor. Bu önlemlerin, sektördeki şirketlere nefes aldırmak ve kitlesel iflasların önüne geçmek için hayati önem taşıdığı belirtiliyor.
Vergi Borçları ve Cezalar İşletmeleri Boğuyor
Orman sanayisi işletmelerinin karşılaştığı en büyük baskılardan biri, artan vergi yükü ve borçların tahsilatı konusundaki katı uygulamalar. Vergi ödemelerinde gecikme yaşayan şirketlere yüksek miktarda cezalar kesiliyor ve bu borçların tahsili için icra memurları devreye giriyor. Sektör temsilcileri, finansal olarak zaten zor durumda olan şirketleri “bitiren” bu uygulamaların derhal durdurulması gerektiğini ifade ediyor.
İhracat fiyatlarındaki düşüş, ulaşım tarifelerindeki artış ve vergi yükündeki sürekli büyüme, şirketlerin nakit akışlarını ciddi şekilde olumsuz etkiliyor. Rusya Merkez Bankası’nın yüksek faiz politikası ve ülkedeki yüksek enflasyon, kredi maliyetlerini de katlanılmaz seviyelere çıkarmış durumda. Bu koşullar altında, geleneksel olarak kârlı bir sektör olan orman sanayisi, ayakta kalma mücadelesi veriyor ve birçok işletme iflasın eşiğine gelmiş bulunuyor.
Sektörün Geleceği: Her İkinci Şirket Kapanabilir
Sektör uzmanları, mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde 2026 yılı sonuna kadar orman sanayisindeki her iki işletmeden birinin faaliyetlerini durdurmak zorunda kalabileceği konusunda uyarıyor. Bu durum, sadece ekonomik kayıplarla sınırlı kalmayacak; on binlerce kişinin işsiz kalmasına ve ormancılıkla geçinen bölgelerde sosyal çöküşe yol açabilecek.
Rusya hükümetinin, sektör temsilcilerinin acil yardım çağrılarına nasıl yanıt vereceği merakla bekleniyor. Ekonomik krizin derinleştiği bir dönemde, geleneksel sanayi sektörlerinin kurtarılması ile askeri harcamalar arasında bir tercih yapmak zorunda olan Kremlin yönetimi, orman sanayisinin geleceği konusunda net bir politika ortaya koymak durumunda. Uluslararası yaptırımların devam etmesi ve Batı pazarlarına erişimin mümkün olmaması, sektörün toparlanmasını daha da zorlaştıran faktörler arasında yer alıyor.
Orman sanayisindeki kriz, Rusya ekonomisinin genel olarak içinde bulunduğu darboğazın da bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Sanayi sektörlerinin uluslararası izolasyon, yüksek enflasyon ve devlet desteğindeki kesintilerle nasıl başa çıkmaya çalıştığı, Rusya’nın ekonomik geleceği açısından önemli ipuçları sunuyor. Önümüzdeki aylarda, hükümetin sektöre yönelik politika değişiklikleri veya ek destek paketleri açıklayıp açıklamayacağı, binlerce işletmenin kaderini belirleyecek.
