10 Ekim 2025 tarihinde yayımlanan bir Reuters raporuna göre, Rusya-Ukrayna savaşının dördüncü yılında Avrupa Birliği (AB) ikili bir pozisyonda bulunuyor. Bir yandan Kiev’e büyük miktarda askerî ve insani yardım sağlanırken, diğer yandan Moskova’ya yapılan petrol ve gaz ödemeleri bu yardımların finansmanını kısmen dengeliyor. Bu durum, Rusya’nın savaş ekonomisine milyarlarca avro kazanç sağlıyor.
AB’nin enerji bağımlılığı ve ithalat rakamları
2022’den bu yana AB, enerji bağımlılığını yaklaşık %90 oranında azaltmış olsa da, CREA verilerine göre 2025’in ilk sekiz ayında Rusya’dan yapılan enerji ithalatı 11 milyar avronun üzerine çıktı. 2022’den itibaren toplam enerji ithalatı 213 milyar avroyu buldu. Karşılaştırıldığında, AB’nin aynı dönemde Ukrayna’ya sağladığı askerî, mali ve insani yardım 167 milyar avro seviyesinde kaldı.
Bazı AB ülkeleri, Ukrayna’ya aktif destek vermelerine rağmen, Rus enerji ithalatını artırdı. Örneğin Fransa %40 artışla 2,2 milyar avroya, Hollanda %72 artışla 498 milyon avroya yükseldi. Belçika %3, Hırvatistan %55, Romanya %57, Portekiz %167 ve Macaristan %11 artış gösterdi. Özellikle Macaristan ve Slovakya, Rusya ile yakın ilişkilerini sürdürerek 5 milyar avroluk pay ile ana ithalatçılar arasında yer aldı.
Enerji gelirlerinin savaş ekonomisine etkisi
CREA’dan uzman Vaibhav Ragunandan, artışı “bazı ülkeler tarafından kendi kendine sabotaj” olarak nitelendirdi ve Rusya’nın enerji satışlarının bütçesindeki kritik öneme dikkat çekti. Ragunandan, “Kremlin, Ukrayna’daki askerî harekâtlarını finanse edecek kaynakları doğrudan elde ediyor” dedi.
AB’nin kademeli olarak Rus enerji bağımlılığından uzaklaşma planı, enerji piyasalarının istikrarını korumayı ve fiyat dalgalanmalarının ekonomiye zarar vermesini önlemeyi amaçlıyordu. Ancak düşük maliyetli enerji sayesinde üretim giderlerini azaltmayı hedefleyen bazı ülkeler ithalata devam ediyor.
AB’nin LNG ve yaptırımlar politikası
AB, boru hattı gazında ithalatı düşürürken sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) alımlarını artırdı. Birçok Avrupa enerji şirketi – TotalEnergies, Shell, Naturgy, SEFE gibi – uzun vadeli kontratlar gereği Rus LNG alımlarını sürdürüyor. Bu nedenle AB’nin yasal çerçevesi, bu ticari sözleşmeleri kesmeye izin verecek şekilde düzenlenmeli.
Eylül 2025’te onaylanan 19. yaptırım paketi, 1 Ocak 2027’ye kadar Rus LNG ithalatını yasaklamayı öngörüyor. Ancak Slovakya enerji ve otomotiv sektörüne ilişkin maddelere itiraz etti. Paket Ekim 2025’te yürürlüğe girecek.
Uluslararası tepkiler ve stratejik sonuçlar
ABD Başkanı Donald Trump, BM Genel Kurulu’ndaki konuşmasında Avrupalı liderleri Rus enerji alımlarını derhal durdurmaya çağırarak AB üzerindeki baskıyı artırdı. Rus enerji bağımlılığından vazgeçilmesi, AB’nin enerji ve politik bağımsızlığını güçlendirirken, yenilenebilir kaynaklara yatırım ve ekonomik fırsatlar yaratıyor. Aynı zamanda Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının finansal temelini zayıflatıyor.
AB’nin adımları, hem enerji güvenliği hem de uluslararası istikrar açısından uzun vadeli önemi olan stratejik bir karar olarak öne çıkıyor.
