Avrupa’da Akaryakıt Fiyat Artışları ve Hükümet Önlemleri
Avrupa genelindeki hükümetler, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrasında yükselen akaryakıt fiyatlarının tüketici üzerindeki olumsuz etkilerini hafifletmek için çeşitli stratejiler geliştirmekte. Avrupa Komisyonu’nun 26 Mart tarihli verilerine göre, AB ülkelerinde benzin ve dizel fiyatları hızla artarken, bazı ülkeler doğrudan vergi indirimlerine ve tavan fiyat uygulamalarına yöneliyor. Diğerleri ise bu durumu daha temkinli bir şekilde yönetmeyi tercih ediyor.
İskandinav ülkeleri, Avrupa’nın en yüksek akaryakıt fiyatlarına sahip olan ülkeler arasında yer almakta. Bu ülkelerdeki yüksek vergi oranları, krizin etkisini daha da derinleştiriyor.
Finlandiya
Finlandiya, litre başına 9,75 kron (46,09 Türk Lirası) artışla Avrupa’da fiyatların en çok yükseldiği ülke oldu. Bu fiyatın yaklaşık %60’ını vergiler oluşturuyor. Hükümet, çevre vergilerini geçici olarak düşürme ve uzun vadeli vergi artışlarını askıya alma kararı aldı.
İsveç
İsveç’te litre fiyatı 8,27 kron (39,09 TL) arttı. %25 KDV oranına ek olarak, yakıtlara biyokomponent ekleme zorunluluğu maliyetleri artırıyordu. Hükümet, fiyat artışlarını frenlemek için çevre kurallarını gevşeterek ilk müdahalesini gerçekleştirdi.
Danimarka
Danimarka’da sürücüler litre başına ortalama 55 kron (260,00 TL) ödüyor ve fiyatlar 7,46 (35,26 TL) kron arttı. Hükümet, radikal vergi indirimlerinden kaçınarak vatandaşlara gereksiz araç kullanımlarını azaltmaları çağrısında bulunuyor ve yalnızca düşük gelirli bireyler ile işe gidip gelenler için özel ödenekler planlıyor.
Polonya
Polonya’da fiyatlar 7,52 kron (35,54 TL) artış gösterdi. Ancak Avrupa ortalamasının altında kalan bu ülkede, hükümet radikal bir destek paketi açıkladı. KDV oranını %23’ten %8’e düşüren hükümet, özel tüketim vergisini azaltarak litre fiyatına 35,23 (166,52 TL) kronluk bir tavan fiyat getirdi.
Avusturya
Avusturya’da fiyatlar 45 kron (212,70 TL) seviyesine ulaştı. Parlamento, kilit geçiş güzergahlarının yarattığı yüksek talebe yanıt olarak, Nisan ayından itibaren özel tüketim vergisinde (ÖTV) indirimi için onay verdi. Ayrıca, benzin istasyonlarının gün içerisinde yalnızca bir kez fiyat artırmasına izin veren katı bir kural uygulanıyor.
Estonya
Estonya’da fiyatlar 7,85 kron (37,10 TL) arttı. Ülkenin kendi rafinerisi olmaması, uluslararası piyasalardaki dalgalanmalara karşı zayıf kalmasına neden oluyor. Hükümet şu an için vergi indirimine gitmiyor, ancak istasyonlardaki fiyat denetimlerini sıkılaştırıyor.
Çek Cumhuriyeti
Çek Cumhuriyeti’nde ortalama 7,6 kronluk (35,92 TL) bir artış yaşandı. Hükümet, benzin istasyonlarındaki kar marjlarını denetim altında tutmayı amaçlıyor ve piyasadaki kar marjlarına üst sınır getirilmesi ile geçici ÖTV indirimlerini değerlendiriyor.
Almanya
Almanya’da fiyatlar 7,41 kron (35,03 TL) artış gösterdi ve vergi, toplam fiyatın yarısından fazlasını oluşturuyor. İstasyonların günde sadece bir kez zam yapmasına izin veriliyor. Şansölye Friedrich Merz, mevcut yüksek fiyatlar karşısında hükümetin ek önlemler almak zorunda kalabileceğini ifade etti.
Yunanistan
Yunanistan’da litre fiyatı iki avroyu (103,15 TL) aşarken, ÖTV yaklaşık 17 kron (80,35 TL) ile Avrupa’nın en yüksek vergilendirmelerinden birine sahip. Hükümet, vergileri düşürmek yerine yakıt tüccarlarına kar marjı tavanı getirdi ve tüketiciye yansımaması için yakıt ve gübre sübvansiyonları başlattı.
Belçika
Belçika’da litre fiyatı 7,21 (34,08 TL) kron arttı. Hükümet, 1970’lerden kalma petrol fiyatları, döviz kurları ve kar marjları gibi dinamikleri gözeten “azami yakıt fiyatı belirleme” mekanizmasına güveniyor. Vergi indirimi planları bulunmamakla birlikte, petrol şirketleriyle ek görüşmeler yapmaya hazırlanılıyor.
