Girit’te bulunan Vouves zeytin ağacı, 12,5 metrelik gövde çevresi ve 4,6 metrelik çapıyla dikkatleri üzerine çekiyor. Yerel “tsounati” türüne ait bu ağaç, binlerce yıldır devam eden biyolojik yenilenme süreci ile öne çıkıyor.
KESİN YAŞI TESPİT EDİLEMİYOR
Ağacın kesin yaşı, merkezindeki öz odununun çürümesi nedeniyle belirlenemiyor. Ağaç, merkezdeki dokulara zarar geldikçe dış kısımdan yeni odun ekleyerek sürekli yenileniyor. Ağaç halkası analizleri, bitkinin en az 2 bin yaşında olduğunu gösteriyor, ancak Girit Üniversitesi’ndeki bilim insanları, ağacın yaklaşık 4 bin yaşında olduğuna inanıyor. Günümüzde mevcut bilimsel yöntemler, zeytin ağaçlarında kesin yaş tespiti yapamamaktadır, fakat bu yapı literatürde dünyanın en yaşlı örneği olarak kaydedilmektedir.
TARİHİ YAPILARDAN DAHA ESKİ
Doğal anıt statüsüne sahip olan Vouves, Yunanistan’ın simgelerinden Parthenon tapınağından ve tarihsel figürlerden, Büyük İskender ile Pisagor’dan daha eski bir geçmişe sahip. Kuraklık, yangınlar ve insan müdahalesi gibi çevresel tehditlere rağmen dayanıklılığını koruyan ağaç, günümüzde de hasat edilebilir düzeyde zeytin vermeye devam ediyor. Beyazımsı kırmızı gövdesi, bitkinin hayatta kalma kapasitesinin belirgin bir kanıtı olarak görülüyor.
Ano Vouves bölgesi, sadece bu tarihi zeytin ağacını değil, tarımsal sürekliliği simgeleyen diğer bitki türlerini de barındırıyor. Bölgede, yaklaşık 400 yıldır varlığını sürdüren ve dünyanın en eski üzüm asmalarından biri olarak bilinen bir diğer bitki türü de koruma altında bulunuyor.
