Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapan petrol tankerlerinin sayısı, İran’ın misilleme saldırıları ve boğazı fiilen kapatması sonucu 20 milyon varilden tek haneli sayılara düştü. Tahran yönetimi, Dubai, Kuveyt ve Katar’daki ABD üslerini hedef alarak enerji koridorunu kilitledi. 18 Mart 2025 tarihinde Katar’ın ana doğalgaz tesisi olan Ras Laffan Sanayi Şehri’ne düzenlenen füze saldırıları, tesiste “önemli hasara” yol açarak küresel enerji fiyatlarını yükseltti.
GÜNEYDOĞU ASYA ÜLKELERİNDE PETROL KRİZİ
Hürmüz Boğazı’na bağımlı olan Güneydoğu Asya ve Uzak Doğu ülkeleri için petrol krizinin etkileri giderek derinleşiyor. Rapora göre, petrol rezervleri kritik seviyelere ulaşan ülkeler şunlardır:
Myanmar
Ülkenin petrol ihtiyacının yüzde 80’ini Hürmüz Boğazı’ndan gelen kargolarla karşılıyor. Stoklarının sadece bir ay yetecek durumda olduğu belirtiliyor. Myanmar, savaşın sona ermesini veya boğazın açılmasını bekliyor.
Vietnam
Vietnam da benzer şekilde, petrolünün yüzde 80’ini Hürmüz Boğazı’ndan temin ediyor. Ülkenin petrol stoğu da yalnızca bir ay süresince yetecek durumda bulunuyor.
Filipinler
Filipinler, toplam petrol arzının dörtte üçünden fazlasını Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatlardan alıyor, bu nedenle liderler boğazın en kısa sürede normalleşmesini umuyor.
Singapur
Singapur’un petrol rezervinin 40 günlük ihtiyacı karşıladığını bildiren Forbes, sorun çözülmezse alternatif ve maliyetli enerji kaynakları bulmaları gerektiğini vurguluyor.
Tayland
Tayland, 50 günlük petrol stoğuna sahip; bu ülkenin Hürmüz Boğazı’ndan günde 400.000 varil petrol aldığı belirtiliyor.
Diğer riskli ülkeler arasında Tayvan, Güney Kore, Çin, Hindistan, Endonezya ve Japonya yer alıyor.
Katar Dışişleri Bakanlığı, 18 Mart’ta gerçekleştirilen füze saldırılarını kınayarak, İran’ın Ras Laffan Sanayi Bölgesi’ne yönelik açık saldırısını şiddetle lanetledi. Bu durumun, dünya genelinde petrol fiyatlarını artıracağı kesin.
ABD’DE YÜKSELEN PETROL FİYATLARI ÜZERİNE HAREKET
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a karşı savaşı sürdürürken, artan ham petrol fiyatlarını kontrol altına almak için bazı önlemler aldı. Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıyla enerji piyasaları olumsuz etkilendi. İran’ın saldırılarıyla ABD’de ham petrol fiyatları varil başına 95-98 dolar seviyesine yükseldi ve bu fiyatlar yaklaşık yüzde 50 arttı.
Artan fiyatlar, günlük hayatta enerji, benzin ve gıda maliyetlerinin yükselmesine neden oldu. Trump’ın alacağı tedbirler merakla bekleniyor.
JONES YASASI’NIN ASKIYA ALINMASI
Trump, yükselen benzin fiyatlarını kontrol altına almak için 100 yıllık Jones Yasası’nı 60 günlüğüne askıya aldı. Yabancı gemilere ABD limanları arasında yakıt taşıma izni veren bu hamle, analistler tarafından “sembolik” bir önlem olarak değerlendirildi. ABD’de kurşunsuz benzinin galonu 3,84 dolara yükselirken, dizel fiyatları galon başına 5 dolara ulaştı.
ALTIN VE KRİPTO PARA PİYASALARI
Savaşın etkisiyle geleneksel güvenli limanlarda alışılmadık hareketler gözlemleniyor. Altın, savaşın başında rekor kırarak 5.500 dolara kadar yükseldikten sonra değer kaybetti. Kripto para birimi Bitcoin, düşüşlerin ardından 70.000 dolar civarında bir direniş bölgesi oluşturdu. Ancak, artan enerji maliyetlerinin madencilik faaliyetlerini etkilemesi nedeniyle bu yükselişin sürdürülebilirliği belirsiz.
ENFLASYON UYARISI
Finansal analizler, krizin daha derinleşeceğini öngörüyor. Petrol fiyatlarının birkaç gün içinde 120 dolara ulaşması bekleniyor. Fed Başkanı Jerome Powell, yüksek enerji fiyatlarının genel enflasyonu artıracağına dair uyarıda bulundu. Maliyetlerin etkilerinin boyutunu anlamak için henüz erken olduğunu belirtti. Piyasalardaki belirsizlik ve enflasyonist baskılar, yatırımcılar arasında endişelere neden oluyor.
Kaynak: UNILAD, Forbes, Washington Post ve Fed Tutanakları
