ABD ve İsrail’in İran’a düzenlediği ortak saldırılar, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasına ve Katar Enerji’ye ait sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesislerinde üretimin durmasına yol açtı. Bu gelişmeler neticesinde Avrupa’daki gaz fiyatları yüzde 100’ü aşan bir artış kaydetti.
Dünya genelinde LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20’sinin yapıldığı Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiği tamamen durdu. En büyük LNG ihracatçılarından Katar’ın neredeyse tüm LNG sevkiyatları bu boğaz aracılığıyla uluslararası piyasalara ulaşıyordu.
İran’dan fırlatılan insansız hava araçlarından birinin Ras Laffan Sanayi Şehri’ndeki Katar Enerji LNG üretim tesisini hedef alması üzerine, şirket üretimini durdurma kararı aldı.
Boğaz’dan LNG sevkiyatının yapılamaması ve Katar’daki üretim tesisindeki kesinti, Avrupa gaz fiyatlarındaki artışı hızlandırdı. Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF’de, nisan vadeli kontratlarda gaz fiyatı 14.20’de 65,5 avroya yükseldi. Bu fiyat, ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları öncesinde 27 Şubat’ta megavatsaat başı 31,95 avrodan kapanmıştı.
Sonuç olarak, Avrupa’daki gaz fiyatları, bu saldırılar öncesine göre yüzde 100’ü aşarak, gün içerisinde fiyat artışı yüzde 47’yi buldu.
KÜRESEL PİYASALARDA REKABET KIZIŞACAK
Küresel LNG ihracat kapasitesinin önemli bir kısmı, yüzde 20 oranında Katar’da yer alıyor. Katar’daki Ras Laffan ve Mesaieed tesislerinin eş zamanlı kapatılması, 2022’de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı’ından bu yana doğal gaz piyasasında en büyük arz şoklarından biri olarak değerlendiriliyor.
QatarEnergy’nin LNG tedarikinde mücbir sebep ilan etmesi, uzun vadeli sözleşmelere bağlı alıcılar için belirsizliği artırdı ve alıcıların spot piyasaya yönelme olasılığını yükseltmektedir.
Doğal gaz ve petrol ihracatı için kritik olan Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin durması, Avrupa ve Asya arasında ABD ile Avustralya’dan gelen alternatif LNG’ye yönelik rekabeti artırırken, bu durum fiyatları yukarı yönlü etkiliyor.
Avrupa, Rusya’dan gaz alımını durdurma kararı aldıktan sonra zor bir süreçle karşı karşıya. AB üyesi ülkelerin doğal gaz depolarının doluluk oranı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla daha düşük bir seviyede, yüzde 30 civarında seyrediyor.
AB’ye üye ülkelerin temsilcilerini bir araya getiren Doğal Gaz Koordinasyon Grubu, Orta Doğu’daki çatışmaların etkilerini değerlendirmek üzere 4 Mart’ta toplanacak.
