Hürmüz Boğazı’ndaki Güvenlik Krizi
Hürmüz Boğazı’nda güvenlik risklerinin zirveye ulaşmasının ardından petrol tankerlerinin geçişi büyük bir duraksama sürecine girdi. Şu anda 700’ün üzerinde tanker, Boğaz’ın iki yanına sıkışmış durumda.
Bu stratejik geçit, Basra Körfezi’ndeki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına ulaştırıyor. Günlük petrol tüketiminin yaklaşık %20’sinin (20 milyon varil) geçtiği Hürmüz Boğazı, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak, Kuveyt ve İran tarafından taşınan büyük miktarda petrol ve petrol ürününü barındırıyor. İlgili sevkiyatların çoğu, Asya pazarları olan Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore’ye yönlendirilmekte.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik gerçekleştirdiği son saldırıların ardından Hürmüz Boğazı’nın geçişleri fiilen durma noktasına geldi. Sigorta şirketlerinin risk değerlendirmelerinde artışlar meydana gelince, gemi operatörleri Boğaz üzerinden geçişleri askıya aldı.
Gerçek zamanlı veri analitik şirketi Kpler, Hürmüz Boğazı’nın 27 Şubat’ta 21 milyon varil ham petrol ve ürün taşıyan 15 tanker tarafından geçildiğini belirtti. 28 Şubat’ta bu sayı 18 tankere ve 21,6 milyon varile çıkmışken, 1 Mart’ta sadece 3 tanker geçiş yapabildi; bu taşımalarda 2,8 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü bulunuyordu.
Yıllık ortalamaya göre Hürmüz Boğazı’ndan taşınan ham petrol ve petrol ürünleri, 1 Mart itibarıyla günlük 19,8 milyon varil seviyesinde gerçekleşti ve bu, günlük ortalamalara göre %86 oranında bir düşüşü işaret etti.
Güncel durumda, İranlı olmayan 706 tanker Hürmüz Boğazı’nın iki yakasına yığılmış bulunuyor; 334 ham petrol, 109 kirli petrol ürünü ve 263 temiz petrol ürünü taşıyan tankerler çeşitli bölgelerde beklemeye devam ediyor. Bu durum, geçişlerde gecikmelere ve maliyet artışlarına yol açabilir.
Hürmüz Boğazı’ndaki Gelişmeler
ABD ve İsrail’in gerçekleştirdiği ortak saldırının ardından, İran Devrim Muhafızları Ordusu’na ait gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçiş iznin verilmediği iddia edildi. Bu mesajlar, Basra Körfezi’ndeki gemilere VHF Kanal 16 üzerinden iletilmiş, ancak resmi açıklamalarla Boğaz’ın kapatıldığına dair bir bilgi verilmemiştir.
Bazı konteyner gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçmekten kaçınmak için dönüş yaptığı gözlemlenirken, artan güvenlik riskleri nedeniyle önemli konteyner taşımacılık şirketleri Boğaz’dan geçişleri durdurdu.
İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO), Hürmüz Boğazı’nın güvenlik durumunun “kritik” seviyeye ulaştığını duyurdu; bu, hafta sonu içinde Umman Körfezi’nde birden fazla ticari gemiye yapılan saldırıların ardından gelen bir değerlendirmedir.
