ABD savcılarına göre, Halkbank, İran’ın enerji gelirlerini uluslararası yaptırımları aşarak aklamak için kritik bir kanal olarak kullanıldı. Banka, İran’ın Hindistan ve diğer ülkelerdeki petrol gelirlerini Türkiye’ye çekerek, bu fonları “altın ihracatı” olarak gösterip üçüncü ülkelere aktardı. Belgeler, Halkbank’ın üst yönetiminin bu işlemlerden haberdar olduğunu ve mekanizmanın İran’ın uluslararası ödemelerini sürdürmesine yardımcı olduğunu ortaya koyuyor.
RÜŞVET, LOBİ VE DİPLOMASİ
Halkbank sorununu sadece finans alanıyla sınırlı kalmayan politik bağlantılar da en tartışmalı unsurlar arasında yer alıyor. Davanın yeni aşamasında, geçmişte dosyada adı geçen bazı isimlerin tekrar gündeme gelme ihtimali bulunuyor. Halkbank’ın eski Genel Müdürü Süleyman Aslan ve Hakan Atilla isimleri öne çıkarken, Zafer Çağlayan, davanın siyasi boyutunun merkezine oturuyor. Zarrab’ın yakın çalışma arkadaşı Abdullah Happani ve Türkiye ile ABD arasında “siyasi çözüm arayışında” bulunan avukatlar Rudolph Giuliani ve Michael Mukasey de dikkat çekiyor. Ayrıca, Halkbank’ın ABD’deki Ballard Partners ile yaptığı anlaşmanın lobi faaliyetlerinin etik sınırlarını sorgulatabileceği belirtiliyor. Soruşturmanın genişlemesi durumunda, bazı eski yöneticilerin bireysel olarak yargı önüne çıkma olasılığı da mevcut.
OLASI CEZA SENARYOLARI
Dava sonucunda Halkbank’ı milyar dolarlık para cezaları bekliyor olabilir. ABD finans hukukuna göre, yaptırımların delinmesi durumunda ceza miktarı, işlem tutarının iki katına kadar çıkabiliyor. Buna ek olarak, bankaya uygulanabilecek yaptırımlar arasında ABD finans sistemine erişim kısıtlaması, dolar transferlerinde yasaklama, SWIFT sistemi üzerinden sınırlı erişim ve yabancı yatırım ile tahvil ihracı yasakları bulunuyor. Bankanın ABD’deki faaliyetleri doğrudan sınırlanmasa bile, bu cezaların uluslararası kredi notunu ve yatırımcı güvenini ciddi biçimde olumsuz etkilemesi bekleniyor.
Karar sonrası Halkbank hisseleri yüzde 9.99 düşüşle 25.94 seviyesinden kapanırken, BIST 100 endeksi de yüzde 1.14 gerileyerek 10.734 seviyesinde sonlandı.
