ABD ve İran arasındaki nükleer görüşmeler Cenevre’de başladı. Savaş tehditlerinin gölgesinde 3. turuna giren müzakereler, uluslararası güvenlik açısından kritik bir dönemeçte gerçekleştiriliyor.
Görüşmelerin adresi, İsviçre’nin Umman konsolosluğu olarak belirlendi. İran hükümeti, görüşmelerin akşam saatlerinde başladığını duyurdu.
Bir önceki tur, Umman’ın Maskat kentinde gerçekleştirilirken, bir evvelki tura ise yine Cenevre ev sahipliği yapmıştı. İran’ı temsilen Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi müzakerelere katılırken, ABD’yi özel temsilcisi Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner temsil ediyor.
Arakçi, ABD ile “uzun soluklu, adil ve hakkaniyetli bir anlaşmanın mümkün olduğunu” belirtirken, Cenevre’ye vardıktan sonra Umman Dışişleri Bakanı Bedir el-Busaidi‘ye bir anlaşma taslağı sundu.
ABD kanadı ise İran’ın nükleer programını büyük oranda kısıtlaması gerektiğini vurguladı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, “İran’ın nükleer programının barışçıl olduğunu düşünmediğini” kaydederek, bu programın sona ermesi gerektiğinin altını çizdi.
Umman, ABD ile devam eden müzakerelerle ilgili İranlı yetkililerden “görüş ve öneriler” aldığını doğruladı.
Umman resmi haber ajansının açıklamasına göre, Bakan al-Busaidi, Arakçi ile gerçekleştirdiği görüşmeyi takiben İran’ın önerilerini ABD’ye iletti.
İRAN, ABD’NİN CİDDİYETİNİ ÖLÇÜYOR
İran devlet medyası IRNA’ya göre, Umman aracılığıyla aktarılan anlaşma taslağı, ABD’nin bir anlaşma konusunda ciddiyetini ölçmesini sağlayacağı düşünülüyor.
IRNA, önerinin detaylarına değinmeden, “Öneriyi reddetmek, ABD’nin diplomasiye bağlı olmadığı ve bu tutumunun sadece bir oyun olduğu yönündeki şüpheleri doğrulamak anlamına gelecektir” ifadesini kullandı.
İran medyası, Arakçi’nin müzakerelerin başarısı için “karşı tarafın ciddiyetini ölçtüğünü” ve “çelişkili davranış ve tutumlardan kaçınmayı” vurguladığını aktardı.
ABD Özel Temsilcisi Witkoff, Cenevre’ye varışının ardından El-Busaidi ile görüşerek notlarını paylaştı ve İran’ın taslak önerisini aldı.
PEZEŞKİYAN: ‘İRAN NÜKLEER SİLAH YAPMAYACAK’
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, “Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney’in kitle imha silahlarını yasakladığını ve bunun Tahran’ın nükleer silah geliştirmeyeceği anlamına geldiğini” ifade etti.
Tahran’ın nükleer programında son sözü söyleyen Hamaney, 2000’lerin başında dini bir kararname ile nükleer silahların geliştirilmesini yasaklamıştı. Bu açıklama, ABD Başkanı Trump’ın “İran’ın asla nükleer silaha sahip olmayacağını söylemesi yeterli” sözlerinden sonra geldi.
Uzmanlar, Trump’ın saldırgan tutumunun, durumu bir askeri müdahaleye zorlama potansiyeli taşıdığı görüşünde. ABD’nin İran etrafına konuşlandırdığı yüzlerce uçağın ve onlarca savaş gemisinin varlığı, Washington için savaş olasılığını artırıyor.
Buna rağmen, Trump sorunları diplomasiyle çözmek istediğini vurguladı, ancak “asker seçeneğinin de hazır olduğunu” belirtti.
