Dünya Öğretmenler Günü: Eğitimde Acil Durum
Dünya Öğretmenler Günü, 5 Ekim 1966’da Paris’te imzalanan Öğretmenlerin Statüsüne İlişkin Tavsiye Kararı’na dayanan bir belgeyle 1994 yılında ilan edildi. Bu karar, UNESCO ve Uluslararası Çalışma Örgütü tarafından düzenlenen bir konferansın sonucudur.
UNICEF, öğretmenlerin kaliteli eğitimin merkezinde yer aldığını vurgularken, giderek daha az sayıda öğrenciye ulaşabildiklerini ve finansman eksikliklerinin bunu etkilediğini belirtti. Eğitim sistemlerinde yaşanan öğretmen açığı, Avrupa genelinde hissedilirken, özellikle Fransa, Portekiz ve Belçika gibi birçok AB ülkesi bu sorundan muzdarip.
2024 yılı itibarıyla, Avrupa’daki ülkelerin yalnızca yüzde 31’inde etkili öğretmen mesleki gelişim sistemlerinin bulunduğu belirtilirken, bu oran, yüzde 64’lük hedefin altında kalmaktadır. Mevcut durum, eğitimdeki nitelik eksikliğini net bir şekilde ortaya koymaktadır.
Son on yıllık dönemde okul dışı çocuk sayısının yaklaşık 265 milyon civarında olduğu tahmin ediliyordu; ancak 2023 verilerine göre bu sayının 272 milyona yükseleceği öngörülmektedir. Eğitime yönelik Resmi Kalkınma Yardımı’ndaki yüzde 24’lük düşüşün, bu rakamın 2024 sonuna kadar 278 milyona çıkmasına neden olabileceği ifade edilmektedir.
UNICEF İtalya Başkanı Nicola Graziano, “Hiçbir çocuk öğrenme ve bir gelecek kurma hakkından mahrum bırakılmamalıdır” diyerek, öğretmenlerin sadece bilgi sunmadığını, aynı zamanda koruma, umut ve yaşam fırsatları da sağladığını vurguladı. Eğitimde eşitsizlikleri daha kritik hale getiren verilere göre, okula gitmeyen 85 milyon çocuğun yüzde 52’sinin kız olması, bu sorunun cinsiyet temelli boyutunu da gözler önüne seriyor.
Kriz bölgelerinde eğitim sıkıntısı daha da derinleşiyor. Temmuz 2025 itibarıyla Gazze’de 1 milyon 466 bin çocuğun eğitime erişim sorunu yaşadığı, ayrıca Haziran 2025’te 588 okul binasının İsrail saldırılarından etkilendiği belirtiliyor. Sudan’da 19 milyon okul çağındaki çocuğun 17 milyondan fazlası eğitim alma imkanından mahrumken, Haiti’deki iç huzursuzluk ve çete şiddeti nedeniyle 1,4 milyon çocuğun acil eğitim desteğine ihtiyaç duyduğu raporlarca aktarıldı.
UNICEF, “Öğretmenlere yatırım yapmak geleceğe yatırım yapmak demektir” mesajıyla, her öğretmenin desteklenmesi ve her çocuğun öğrenme fırsatına erişmesi için uluslararası toplumu harekete geçmeye davet etti. Graziano, “Nerede olursa olsun her çocuğun yanında bir öğretmenin varlığına güvenebilmesi için hükümetlerin eğitime yatırım yapması elzemdir” ifadeleriyle çağrıda bulundu.
