ABD Yüksek Mahkemesi, Türkiye’nin kamu bankası Halkbank’ın kendisine açılan davayı durdurma talebini reddetti. Bu karar, Manhattan’daki federal savcılık tarafından 2019’da başlatılan davanın yeniden görülmesini sağladı.
Mahkeme, alt mahkemenin Halkbank’a ilişkin devam eden cezai soruşturmanın sürmesine dair kararını onaylayarak, bankanın itirazını dinlemedi.
İRAN’A YAPTIRIM DELME SUÇLAMASI
ABD’li savcılar, Halkbank’ı İran’ın Amerikan yaptırımlarını delmesine yardımcı olmakla suçluyor. İddialara göre, banka yaklaşık 20 milyar dolarlık fonu İran, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki aracılar üzerinden gizlice transfer etti. Banka, İran’a ait petrol gelirlerini altın ve nakde dönüştürerek bu süreci desteklediği ve sahte belge düzenlediği iddialarıyla karşı karşıya.
Halkbank ise tüm suçlamaları reddederek, suçsuz olduğunu savunuyor.
TÜRKİYE-ABD İLİŞKİLERİNDE GERİLİM KONUSU
Dava, 2019’dan bu yana Ankara ile Washington arasındaki ilişkilerde gerginlik yaratan önemli konulardan biri haline geldi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bu davayı “hukuksuz ve çirkin bir adım” olarak değerlendirmişti.
DOKUNULMAZLIK ARGÜMANI İKİNCİ KEZ REDDEDİLDİ
Halkbank, Türkiye’nin kamuya ait bir kurumu olduğu gerekçesiyle yabancı devlet dokunulmazlığı kapsamında yargılanamayacağını öne sürdü. Ancak Yüksek Mahkeme, 2023 yılında bankanın bu savunmasını reddetti ve davayı alt mahkemeye geri gönderdi.
Manhattan’daki İkinci Temyiz Mahkemesi, bankanın “ortak hukuk” (common law) kapsamında da dokunulmaz olmadığını belirtti. Yüksek Mahkeme’nin son kararı bu değerlendirmeyi kesinleştirdi.
ABD Adalet Bakanlığı, Yüksek Mahkeme’ye sunduğu görüşte, “ortak hukuk ilkelerinin, yabancı devlet bankalarını cezai kovuşturmadan korumadığı” ifadesinde bulundu.
DAVA SÜRECİ DEVAM EDECEK
Bu karar, Halkbank davasının New York’taki federal mahkemede yeniden görülmesine olanak tanıdı. Yargı süreci, hem ABD-Türkiye ilişkilerini hem de uluslararası hukukta devlet kurumlarının dokunulmazlık sınırlarını ilgilendiren önemli bir emsal olarak değerlendiriliyor.
HALKABANK HİSSESİ SERT DÜŞTÜ
Halkbank hisseleri, karar öncesinde 29,74 seviyesine kadar yükselmişti. ABD’den gelen itirazın ardından bugün %12.77’lik bir düşüşle 25,94 seviyesine geriledi.
