Ay ve Mars İçin Tarımsal Araştırmalar Devam Ediyor
Uluslararası araştırmacılar, Ay ve Mars için tarıma elverişli ortamlar yaratmak amacıyla yürüttükleri projenin çalışmalarını sürdürüyor. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nden Doç. Dr. Barış Uzilday ve Dr. Öğretim Üyesi Tansel Kaygısız liderliğindeki ekip, ekstremofit öncül bitkileri kullanarak regolit simülantlarını tarıma uygun hale getirmeye çalışıyor.
Projenin başlangıç aşamasında, yüksek sıcaklık, ağır metal kirliliği, kuraklık ve tuzluluk gibi zorlu koşullarda yaşayabilen turpgiller familyasından “schrenkiella parvula”, “arabis alpina” ve “noccaea sempervivum” bitkileri yetiştirildi. Bu bitkiler sayesinde regolit simülantlarında bulunan yüksek metal ve tuz içeriği biyolojik yollarla azaltılmaya çalışılıyor.
Doç. Dr. Uzilday, insanlığın Ay ve Mars’ta koloni kurmayı planladığını belirtti. Uzayda mikro yer çekimi ortamında bitki yetiştirmenin kısıtlı koşullarda mümkün olduğunu ifade eden Uzilday, bu nedenle regolitlerde bitki yetiştirme çalışmaları yaptıklarını vurguladı. Uzaydaki regolitlerin doğal canlılık barındırmadığını ve organik madde açısından son derece fakir olduğunu da sözlerine ekledi.
Dünya’dan Ay veya Mars’a toprak götürmenin imkânsız olduğunu söyleyen Uzilday, regolitleri tarıma elverişli hale getirmeyi ve bu süreçte elde edilen bilgilerin doğrudan koloni kurulmasına katkıda bulunmasını amaçladıklarını belirtti. Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı için yürütülen deneyle, mikro yer çekimi ortamında ekstremofit bitkilerle regolitlerin yenilenmesi ve temizlenmesi hedefleniyor.
Çalışmanın ikinci aşamasında, metal ve tuz içeriği azaltılmış regolit simülantlarında domates yetiştirilmeye başlandı. Uzilday, bazı örneklerde yüksek miktarda meyve elde ettiklerini belirterek, gelecek aşamada meyvelerin kalitesi ve moleküler mekanizmaları üzerinde çalışmalar yapacaklarını açıkladı.
Dr. Tansel Kaygısız ise, domateslerin gelişiminin sürdüğünü ve hasat olgunluğuna ulaşan meyvelerde detaylı kalite analizleri yapılacağını vurguladı. Kaygısız, Dünya toprağında ve regolit simülasyonlarında yetiştirilen meyvelerin karşılaştırılmasıyla elde edilecek verilerin tüketilebilirlik konusunda önemli bilgiler sağlayacağını ifade etti.
