İklim ve Jeoloji Arasındaki İlişki Derinleşiyor
Bilim dünyası, iklim ve jeoloji arasındaki beklenmedik etkileşimleri araştırıyor. Scientific Reports dergisinde yayımlanan bir çalışma, Doğu Afrika’daki kuraklık sürecinin kıtayı ikiye bölen devasa tektonik yarığı hızlandırdığını ortaya koydu.
İklim, Tektonik Hareketleri Etkileyebilir
Genelde tektonik hareketlerin iklimi değiştirdiği düşünülse de, Columbia Üniversitesi’nden Prof. Christopher Scholz liderliğindeki ekip, iklimin tektonik süreçler üzerindeki etkisini vurguladı. Scholz, “Dağların oluşumunun yerel iklimi değiştirdiğini düşünürüz; ancak veriler, iklimin de tektonik hareketleri etkileyebildiğini gösteriyor” dedi.
Turkana Gölü’nde Su Seviyesi Düşüyor
Araştırma, Doğu Afrika Rifti’nin merkezinde yer alan Turkana Gölü’nde gerçekleştirildi. 5.000 yıl önce sona eren “Afrika Nemli Dönemi”nde göl seviyesinin bugünkünden 150 metre daha yüksek olduğu belirlendi. Su kütlesinin çekilmesi, yer kabuğu üzerindeki baskının azalmasına yol açtı ve bölgedeki fay hatlarının hareketleri yılda ortalama 0,17 mm hızlandı.
Azalan Su Seviyesi ve Magma Etkileşimi
Su seviyesindeki bu azalma, yer altındaki magmayı da etkiliyor. Göl sularının azalması, yer altındaki mantonun daha hızlı erimesini sağladı ve magma odalarına daha fazla materyal dolmasına neden oldu. Bu durum, fay hatları üzerindeki gerilimi artırdı. Prof. Scholz, “Bölgede fay oluşumunun arttığını gözlemliyoruz. Bu, günümüzde 8.000 yıl öncesine göre daha sık depremler yaşandığı anlamına geliyor” şeklinde konuştu.
Malavi Gölü Üzerine Yeni Çalışmalar
Bilim ekibi, iklim-tektonik ilişkisini daha geniş bir perspektifle incelemek üzere Malavi Gölü’nde çalışmalarını sürdürüyor. Burada analiz edilen son 1,4 milyon yıllık su seviyesi değişimleri, kıtaların ayrılma sürecini nasıl etkilediğine dair yeni veriler sunacak. Daha önce Kenya, Tanzanya, Etiyopya ve Somali’nin içinde bulunduğu Doğu Afrika’nın, ana kıtadan koparak yeni bir ada kıta oluşturacağına dair uyarılar yapılmıştı.
