Antarktika’daki Tuzlu Su Fışkırmaları Bilim Dünyasını Şaşırttı
McMurdo Kuru Vadileri’nde gerçekleşen tuzlu su fışkırmaları, buzun altında biriken tuzlu suyun periyodik olarak dışarı ulaşmasıyla oluşuyor. 2018 yılında yapılan kayıtlar, buzul üzerindeki cihazların yüzey çökmesini tespit ettiği anda kameraların yeni bir püskürmeyi kaydetmesiyle sürecin işleyişini gözler önüne serdi.
BUZUN ALTINDA NELER OLUYOR?
Buz altında biriken tuzlu su, artan basınç altında sistem tarafından tutulamaz hale geliyor. Buzulun ağırlığı ve yavaş hareketi, bu sıvının çatlaklara doğru itilmesiyle ani patlamalara yol açıyor. Tuz, donma noktasını düşürdüğü için bu su, aşırı soğuklarda bile sıvı kalabiliyor. Yüzyıllar süren donma olayları, tuzların yoğunlaşmasını sağlarken, bu karışımın kimyasal yapısı buzul altındaki kayalar ve tortular hakkında değerli bilgiler sunuyor.
SU NEDEN KIRMIZIYA DÖNÜYOR?
Şelalenin dikkat çekici kızıl rengi, tamamen kimyasal bir reaksiyonun sonucudur. Buzun altından çıkan tuzlu su, yoğun miktarda demir içeriyor. Yüzeye ulaştığında, havayla temas etmesiyle oksidasyon süreci başlar ve demir, oksijenle reaksiyona girerek hızla kırmızı pas rengini alır. 1911’de kaydedilen bu bölge, günümüzde Antarktika Koruma Planı kapsamında dikkatlice korunmaktadır.
5 MİLYON YILDIR SAKLANIYORDU
Havadan yapılan taramalar ve buz delici radarlar, vadinin altında derin tuzlu su kanalları tespit etti. Bilim insanları, bu rezervuarın üç ila beş milyon yıldır dış dünyadan izole olduğunu tahmin ediyor. Bu ekstrem ortamlarda, oksijen yerine demir ve kükürt bileşenlerini kullanan özel mikroorganizmalar hayatta kalıyor. Ekosistemin eşsiz yapısı ve mikroorganizmaların korunması amacıyla bölge, uluslararası düzenlemelerle sıkı bir şekilde denetleniyor.
