Fransız Devrimi’nden beri gözetleme aracı olarak kullanılan balonlar, 21. yüzyılda savaş doktrinlerinin stratejik unsurları haline geliyor. Wall Street Journal’ın raporuna göre, insansız hava araçlarıyla birlikte yeni nesil füze taşıyabilen balonlar, düşük maliyetleri ve radar görünmezlikleri sayesinde modern orduların dikkatini çekiyor.
NEDEN BALON?
Eski ABD Özel Harekat Subayı Peter Phillips, balonların avantajlarını şu şekilde özetliyor: “Uçaktan yapabileceğiniz her şeyi balondan da yapabilirsiniz ve çoğu ülke gökyüzünde onları aramıyor.” Balonların, dronlara ve füzelere göre çok daha düşük maliyetle çalışması, yüksek irtifalarda radar tespitinden kaçabilmeleri ve silah ile gözetleme ekipmanlarını uzun mesafelere taşıyabilmeleri, onları cazip kılıyor.
UKRAYNA’NIN ‘DERİN DARBE’ STRATEJİSİ
Dört yıllık savaşta kaynak sıkıntısı çeken Ukrayna, balonları bir tercih değil, zorunluluk olarak ele alıyor. Kiev merkezli Aerobavovna şirketinin kurucusu Iurii Vysoven, “Asla yeterince füzemiz olmayacak, başarılı olmak için buna ihtiyacımız var” diyor. Ukrayna, balonları kullanarak Rusya’nın derinliklerine sızmayı ve petrol sahaları, rafineriler ile demiryollarını hedef almayı amaçlıyor. Bu stratejiyle, Rus ekonomisini zayıflatıp barış görüşmelerinde üstünlük sağlamayı hedefliyor.
YAPAY ZEKA İLE UÇUŞUYOR
Geçmişte rüzgarlara bağımlı olan balonlar, artık yapay zeka yardımıyla kendi rotalarını belirleyebiliyor. Yapay zeka, atmosferdeki farklı rüzgar katmanlarını analiz ederek; balonun hedef yöne yönelmesi için irtifa değiştiriyor ve pervanelerle ayarlamalar yapıyor.
PASİFİKTE YENİ CEPHE
ABD, olası bir Çin çatışmasında balonları lojistik ve gözetleme aracı olarak kullanmayı planlıyor. Geçen yıl askeri balon programına 50 milyon dolar bütçe ayrıldı. Bu balonlar, Pasifik Okyanusu gibi geniş mesafelerde malzeme taşımak ve uydu yetersizliklerinde sabit gözetleme yapmak için tasarlanıyor. ABD ve Avrupa bu bahar yeni testlere başlarken, Rusya ve Kuzey Kore de komşularını tehdit etmek amacıyla balonları aktif bir şekilde kullanıyor.
Savaş alanları, sadece jetler için değil, aynı zamanda sessizce süzülen ve yapay zeka ile yönlendirilen balonlar için de bir arenaya dönüşüyor.
