İran ve ABD Arasındaki Diplomasi: İstanbul’da Masaya Oturuluyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın büyük tehditleri ve ABD ordusunun “büyük, güzel filosunu” İran karasularına kadar çekmesi, iki ülke arasındaki ilişkilerin savaş noktasına gelmesine neden oldu. Ancak, beklenmedik bir dönüşle bu durum Cuma günü İstanbul’da yapılacak müzakerelerle masaya yatırılacak.
İran ve ABD arasındaki savaşın kaçınılmaz olduğu düşünülürken, her iki taraf da diplomasiye yönelme kararı aldı. Şu anki diplomasi trafiği, önceden imkansız görünen müzakerelerin İstanbul’da gerçekleşmesini sağladı.
Merakla beklenen bu gelişme, neden savaşın olasılığı İstanbul’daki müzakere masasına taşındı? Bu sorunun yanıtı uluslararası ilişkilerdeki değişimlerde yatıyor.
Diplomatik Girişimler
Savaşın önlenmesinde Türkiye, Katar ve Mısır’ın diplomatik çabaları önem taşıdı. Özellikle Türkiye, ABD’nin İran’a yönelik artan tehditleri karşısında son haftalarda etkili bir telefon diplomasisi yürüttü.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, hem ABD hem de İranlı mevkidaşlarıyla birçok görüşme yaparak, olası bir saldırıya karşı çıkışını net bir şekilde ortaya koydu. Bu süreçte Katar ve Mısır da Trump yönetimini, bir ABD saldırısının bölgedeki ittifakları riske atacağını belirterek uyardı.
Suudi Arabistan, başlangıçta barış yanlısı bir tutum sergilese de, zamanla ABD saldırısına destek açıklaması yaptı. Ancak, diplomasiye önem veren ülkelerin telefon trafiği devam etti.
Dışişleri Bakanı Fidan, geçtiğimiz hafta yaptığı basın toplantısında “diplomatik çıkmaz veya savaşın çözüm olmadığını” vurgulayarak, diyalog ve barış yanlısı bir çözüm için çaba harcadıklarını bildirdi. Artan gerilimler arasında İran, olası bir savaşın “bölgesel bir savaşa” dönüşebileceği uyarısını yaptı, Türkiye, Katar ve Suudi Arabistan’daki ABD üslerine de tehdit oluşturabileceğini belirtti.
Türkiye’nin Stratejik Kaygıları
Türkiye ve Körfez ülkeleri, olası askeri müdahalelere karşı duruş sergiliyor. Bu durumun temelinde ise bölgesel istikrarsızlık ve yeni bir mülteci akını riski yatmaktadır. Türkiye, bu potansiyel mülteci dalgasına hazırlıklarını sürdürüyor.
535 kilometrelik bir sınır paylaşan Türkiye, dünyanın en büyük mülteci nüfusuna ev sahipliği yapıyor. Mevcut liderliğin çöküşü, Türkiye için İsrail ile müttefik bir hükümet ihtimalini gündeme getiriyor ki, bu durum Gazze’deki savaş nedeniyle zaten gergin olan Türkiye-İsrail ilişkilerini daha da zorlayabilir.
Bununla birlikte, İran’ın vekil güçleri de Türkiye’nin endişeleri arasında. İran’ın düşmesi, Hizbullah ve Ansarullah gibi grupların ABD unsurlarına karşı saldırılar düzenlemesine ve bölgeyi daha büyük bir kaosa sürüklemesine yol açabilir. Bu nedenle Türkiye, İran ile ABD arasındaki müzakerelere destek veriyor. Olası bir savaş, sadece iki ülke için değil, tüm bölge için bir felaket senaryosu oluşturabilir.
