Deniz Ayhan / Ali Can POLAT
Milyonlarca insan, açlık sınırının altında maaşlarla yaşam mücadelesi verirken, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın 2025 yılı ramazan ayı için belirlediği 240 TL’lik fitre tutarı, işverenlerin ve hükümetin yanında Diyanet’in de işçilerin durumunu görmezden geldiğini gözler önüne serdi. Fitre, bir kişinin günlük gıda ihtiyacı olarak kabul ediliyor.
Ancak bu rakam, kişi başına yapılan hesaplamalara göre, üç öğün simit, çay ve peynir almak için bile yetersiz kalıyor. Diyanet’in fitre tutarı, “Vatandaşı açlığa reva gördüler” görüşünü pekiştiriyor.
EMEKLİ 9 GÜN AÇ KALIYOR
Diyanet’in fitre hesaplamasına göre, dört kişilik bir ailenin günlük gıda ihtiyacı 960 TL, aylık ise en az 28 bin 800 TL olarak belirleniyor. Asgari ücretin 28 bin 75 TL, en düşük emekli maaşının ise 20 bin TL olduğu dikkate alındığında, Diyanet’in hesaplarına göre dört kişilik bir aile asgari ücretle 29 gün, 20 bin TL emekli maaşı alan bir birey ise sadece 21 gün geçinebiliyor; bu durum, 20 bin TL’lik emekli maaşı ile 9 gün aç kalmak anlamına geliyor.
Diyanet’in belirlediği 240 TL’lik fitre ile yalnızca üç öğün simit, çay ve peynir almak mümkün değil. İstanbul’da çay ve simit ortalama 20 TL’den satılırken, peynirin kilogramı 575 TL, 100 gramı ise 57 TL’ye denk geliyor. Bir öğünde bir çay, bir simit ve 100 gram peynir tüketildiğinde, bu menünün maliyeti 97 TL’ye ulaşıyor. Üç öğün aynı menüyü yemek durumunda kalındığında toplam maliyet 291 TL’ye çıkıyor. AKP hükümeti tarafından yürütülen sosyal yardım politikalarının yetersizliği, temel gıda maddeleri için dahi yetersiz kalıyor. Benzer bir hesaplama ile tavuk döner ve ayran menüsü ise durumu daha da kötüleştiriyor.
En ucuz tavuk döner ve ayran menüsü 280 TL’den satılmakta. Günlük üç öğün tavuk döner ayran tüketilmesi durumunda 840 TL gerekiyor. Üç öğün kola ve cips tüketimi için ise 285 TL, sadece bebek bisküvisi ve süt almak içinse günlük 210 TL harcamak gerekmekte.
Açlık sınırının altında
Türkiye’de 2025 yılı Aralık ayında dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 30.143 TL olarak belirlenmiştir. Diyanet’in günlük 240 TL’lik fitresi, dört kişilik bir aile için aylık olarak 28 bin 800 TL’ye denk gelirken, bu tutar şimdiden açlık sınırının altında kalıyor. Ramazan ayının şubat sonunda olacağı göz önüne alındığında, bu rakamın daha da eriyeceği öngörülmektedir. Birleşik Metal İş Sınıf Araştırmaları Merkezi’nin hesaplarına göre, bir yetişkinin günlük sağlıklı beslenmesi için gereken tutar Aralık ayında 254.21 TL olarak belirlenmişken, Diyanet’in fitresi bu miktarı dahi karşılayamamıştır.
