İran’da Protestolar Kanla Bastırıldı
Cuma gecesi, İran genelinde düzenlenen hükümet karşıtı protestolara devlet müdahalesi gerçekleşti. Tahran rejiminin, kurşunlar yağdırarak protestocuları bastırmaya çalıştığı bildiriliyor. Görgü tanıklarının aktardığına göre, sadece başkentteki altı hastanede en az 217 protestocu yaşamını yitirdi. Çoğu protestocu, makinalı tüfeklerle vurularak öldürüldü.
Hastanelerde cenazelerin yetkililer tarafından toplandığı belirtilirken, ölenlerin büyük kısmının gençlerden oluştuğu ifade ediliyor. Gece boyunca hastanelerin önünde ceset görüntüleri paylaşıldı. Ancak bu müdahalelere rağmen protestolar devam etti. Protestocular, devlet binalarını ateşe verip polis araçlarını devirdi. Bazı bölgelerde silahlı polislerin kaçmak zorunda kaldığına dair bilgiler geldi.
Uzmanlar, orta sınıfın da sokağa inmesiyle rejimin bu durumu varoluşsal bir tehdit olarak algıladığını belirtiyor.
Kanlı Baskınlar ve Kapatmalar
Ülke genelinde internet ve telefon bağlantılarının kesilmesi, büyük bir baskının habercisi oldu. İnternetin kesilmesinin ardından başlayan baskınların yalnızca bir kısmı medyaya ulaştı. Protestocular, internete erişim için Starlink uydularını kullansa da bu sistemlerin de hükümet tarafından engellendiği öne sürüldü.
Başlangıçta çöken ekonomi nedeniyle ortaya çıkan gösteriler, kısa sürede 1979’dan beri iktidarda olan otoriter rejimin devrilmesi talebine dönüştü. “Diktatöre Ölüm” sloganlarıyla yapılan eylemler sırasında bazı kamu binaları da hedef alındı. Dini lider Ayetullah Ali Hamaney, televizyonda yaptığı konuşmada, “İslam Cumhuriyeti, Trump’ı memnun etmeye çalışan bu yağmacıların karşısında asla geri adım atmayacaktır” dedi.
Tahran savcılığı protestocuların idam cezasıyla yargılanacağını açıkladı. Devrim Muhafızları da aileleri çocuklarını sokaklardan uzak durmaları konusunda uyardı.
Güvenlik Güçlerinde Dağınıklık
Güvenlik güçleri arasında büyük bir belirsizlik ve kaos hakim. Bazı polis memurları ve milis üyelerinin, kanlı müdahalelerde yer almak istemedikleri gözlemleniyor. Siyaset bilimci Hüseyin Hafıziyan, “Kendi halkına en temel ekonomik refahı bile sağlayamıyorlar ve şu an tamamen hayatta kalma moduna geçmiş durumdalar” ifadelerini kullandı.
ABD’den Protestoculara Destek
İletişimin azaldığı bu süreçte, ABD hükümetinden protestoculara destek geldi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, “ABD protestocuların yanındadır” mesajını paylaştı. ABD Başkanı Donald Trump ise daha önce yaptığı açıklamalarda, “protestocuların öldürülmesi durumunda rejimin bunun bedelini çok ağır ödeyeceğini” vurgulamıştı. Şu an gösteriler, ülkenin 31 eyaletine yayılmış durumda ve rejim üzerindeki baskı artmaya devam ediyor.
İran yönetimi, sadece iç isyanla değil, aynı zamanda dış dünyadaki krizlerle de mücadele ediyor. İsrail ile yaşanan çatışmalar ve Amerikan bombardıman uçaklarının yardımıyla imha edilen hava savunma sistemleri, rejimin askeri durumunu zayıflatmış durumda. Enflasyon ve kronik altyapı sorunları, halktaki kriz duygusunu keskinleştiriyor.
