7 Ocak 2026’da ABD Silahlı Kuvvetleri Avrupa Komutanlığı, Atlantik Okyanusu’nda iki haftadır takip edilen Bella 1 adlı petrol tankerinin askeri operasyonla durdurulduğunu açıkladı. Komutanlığın sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı duyuruda, geminin ABD federal mahkemesince çıkarılan bir tutuklama emri uyarınca Kuzey Atlantik’te alıkonulduğu belirtildi. Washington, tankerin yaptırımları delerek petrol taşıyan “gölge filo”nun bir parçası olduğunu savunuyor. Operasyona ilişkin resmi açıklama, ABD Avrupa Komutanlığı’nın Bella 1 tankerinin alıkonulmasına dair duyurusunda yer aldı.
Bu adım, ABD ordusunun Rusya ile bağlantılı bir petrol tankerine karşı ilk kez doğrudan güç kullanması açısından dikkat çekici bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Olay, deniz taşımacılığı üzerinden uygulanan yaptırımların fiilen askeri araçlarla desteklendiği yeni bir safhaya işaret ediyor.
Takip, isim değişikliği ve Rus askeri eşliği
Bella 1, Aralık 2025’te Karayipler’de ABD Sahil Güvenliği tarafından durdurulmak istenmiş, ancak mürettebatın talimatlara uymayarak rotasını keskin biçimde değiştirmesi üzerine takip başlatılmıştı. Gemi İran’dan Venezuela’ya petrol taşıdığı ve ABD yaptırımlarını ihlal ettiği gerekçesiyle aranan bir hedef haline gelmişti. Mürettebatın çoğunluğunu Rusya ve Hindistan vatandaşlarının oluşturduğu bildirildi.
Takip sürecinde geminin adının Marinera olarak değiştirildiği ve Rus deniz siciline kaydedildiği açıklandı. Aynı dönemde Rusya’nın, tankere eşlik etmesi için bir denizaltı ve diğer deniz unsurlarını bölgeye gönderdiği bildirildi. ABD’li yetkililer, bu askeri varlığın alıkoyma kararını değiştirmediğini vurguladı.
Yaptırımların askeri uygulanması ve yeni sinyal
Washington, Bella 1’i Rusya’ya ait veya Rus bayrağı altında korunan bir gemi olarak değil, fiilen “vatansız” bir yaptırım ihlalcisi olarak değerlendirdi. Bu yaklaşım, Rus siciline kayıt ve askeri refakatin hukuki koruma sağlamadığı mesajını verdi. Uzmanlara göre bu durum, Rusya’nın gölge filo üzerinden yürüttüğü petrol ihracatının artık daha yüksek riskle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
ABD’nin daha önce Skipper, Centuries ve Sophia adlı tankerleri de benzer gerekçelerle ele geçirmesi, deniz yoluyla yaptırımların uygulanmasında daha sert ve sistematik bir çizgiye geçildiğine işaret ediyor. Bella 1 vakası ise, bu politikanın Rusya bağlantılı tankerler için de geçerli olacağını açık biçimde ortaya koydu.
Jeopolitik sonuçlar ve artan gerilim riski
Olayın, ABD ile Rusya arasındaki ilişkiler üzerinde yeni bir baskı yaratması bekleniyor. Özellikle Ukrayna savaşı ve olası diplomatik temasların sürdüğü bir dönemde yaşanan askeri müdahale, Moskova açısından Washington’un kararlılığının göstergesi olarak algılanıyor. Aynı zamanda bu durum, Rusya’nın petrol ihracatını koruma kapasitesine dair soru işaretlerini artırıyor.
Analistler, Bella 1’in durdurulmasının yalnızca tek bir geminin kaybı değil, Rusya’nın yaptırımları aşmak için kurduğu deniz lojistiği ağının kırılganlığına dair daha geniş bir mesaj taşıdığı görüşünde. Bu gelişme, küresel deniz ticaretinde ve enerji taşımacılığında risk hesaplarının yeniden yapılmasına yol açabilecek bir emsal olarak değerlendiriliyor.
