BRICS Plus formatındaki ülkeler, 9–16 Ocak 2026 tarihleri arasında Güney Afrika Cumhuriyeti’nin karasularında “Will for Peace” adlı ortak deniz tatbikatları düzenlemeye hazırlanıyor. Manevralara hem BRICS üyesi devletlerin hem de ortak ülkelerin katılması bekleniyor. Tatbikatların ilan edilen amacı, genişletilmiş BRICS Plus çerçevesinde deniz kuvvetleri arasındaki savunma işbirliğini güçlendirmek, seyrüsefer güvenliğini sağlamaya yönelik ortak operasyonları ve mürettebatlar arası koordinasyonu geliştirmek olarak tanımlanıyor.
Tatbikatların liderliğini Çin donanmasının üstleneceği belirtilirken, etkinlik BRICS’in giderek yalnızca ekonomik değil, güvenlik boyutu da olan bir platforma dönüştüğüne işaret ediyor. Uzmanlara göre bu adım, bloğun askeri alandaki görünürlüğünü artırmayı hedefleyen daha geniş bir stratejinin parçası.
İlk kez genişletilmiş formatta kapsamlı tatbikat
Beklentilere göre tatbikatlara Çin’in yanı sıra Brezilya, Rusya, Hindistan, Güney Afrika, İran, Endonezya ve Etiyopya katılacak. Bu yönüyle manevralar, daha önce ikili ya da üçlü düzeyde gerçekleştirilen deniz tatbikatlarından ayrışıyor. 2019–2025 döneminde Rusya, Çin ve İran arasında Hint Okyanusu’nun kuzeyi, Umman Körfezi ve İran karasularında yapılan ortak tatbikatlar BRICS formatının dışında kalmıştı.
2023 yılında Güney Afrika sularında Çin, Rusya ve Güney Afrika’nın katılımıyla gerçekleştirilen manevralar ise kısmen BRICS bağlamında değerlendirilmişti. 2026’daki tatbikatlar, bu açıdan bakıldığında, genişletilmiş BRICS Plus formatında yapılan ilk büyük ölçekli ortak askeri faaliyet olarak öne çıkıyor.
Korsanlıkla mücadele ve İran faktörü
Batılı askeri uzmanlar, “Will for Peace” tatbikatları kapsamında açıklanan görevlerin büyük bölümünün deniz korsanlığıyla mücadele ve devriye faaliyetlerine odaklandığını belirtiyor. Ancak İran’ın da tatbikatlara katılması, manevralara ek bir jeopolitik boyut kazandırıyor. Tahran ile Washington arasındaki gerilimin, ABD’nin Haziran 2025’te üç İran nükleer tesisine yönelik hava saldırılarının ardından keskin biçimde artmış olması, bu boyutu daha da hassas hale getiriyor.
Bu çerçevede tatbikatlar, yalnızca teknik askeri eğitim değil, aynı zamanda stratejik mesajlar içeren bir güç gösterisi olarak da değerlendiriliyor. Çinli askeri çevreler, bu tür ortak faaliyetlerin operasyonel uyumu artırdığını ve Çin donanmasının küresel bir aktör olarak konumunu pekiştirdiğini savunuyor.
Çin’in küresel askeri mesajı
Batılı analizlere göre Çin Halk Kurtuluş Ordusu, özellikle deniz kuvvetleri aracılığıyla kendisini giderek daha fazla küresel ölçekte faaliyet gösteren bir güç olarak konumlandırıyor. Farklı ülkelerin donanmalarıyla yapılan ortak tatbikatlar, Çin’e hem operasyonel tecrübe kazandırıyor hem de kriz durumlarında birlikte hareket edebilme kapasitesini geliştiriyor.
Aynı zamanda bu faaliyetler, Çin’in uluslararası sulardaki varlığına dair açık sinyaller verme işlevi de görüyor. Bu bağlamda Güney Afrika açıklarında planlanan tatbikatlar, yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte dikkatle izleniyor. Tatbikatlara ilişkin ayrıntılar, South China Morning Post’un aktardığı bilgilere göre şekilleniyor.
BRICS’in jeopolitik dönüşümü ve Batı ile gerilim
Son yıllarda ABD ile Çin arasındaki jeoekonomik rekabet belirgin biçimde sertleşirken, Pekin BRICS’i Küresel Güney ülkeleri için merkezi bir platform olarak öne çıkarmaya çalışıyor. Bu strateji, Batı merkezli kurumlara alternatif yaratma hedefiyle birlikte ilerliyor. ABD Başkanı Donald Trump ise BRICS’in ABD dolarının küresel rezerv para statüsünü zayıflatmaya yönelik somut adımlar atması halinde sert ticari yaptırımlar uygulanabileceği uyarısında bulundu.
BRICS içinde Rusya ve İran’ın açık biçimde ABD ve AB ile karşı karşıya gelmesi, Çin’in Batı’nın demokrasi ve insan hakları anlayışına yönelik sistematik eleştirileriyle birleştiğinde, bloğun giderek daha belirgin bir anti-Batı karakter kazandığı görülüyor. Bu eğilim, BRICS Plus kapsamındaki askeri işbirliğinin yalnızca teknik bir savunma faaliyeti değil, aynı zamanda siyasi ve stratejik bir mesaj taşıdığını ortaya koyuyor. Tatbikatlara dair bölgesel yansımalar ve katılımcı ülkelerin beklentileri, ua.news’te yer alan değerlendirmelerde de bu çerçevede ele alınıyor.
