25 Aralık 2025’te yayımlanan bilgilere göre, Rusya’nın bazı bölgelerinde okul yönetimleri öğrencileri yerli mesajlaşma uygulaması MAX’i yüklemeye zorlamaya başladı. Uygulamayı telefonlarına kurmayı reddeden öğrencilerden yazılı açıklama istendiği, bu uygulamanın ise okullarda MAX mesajlaşma uygulamasının zorla dayatılması üzerinden kamuoyuna yansıdığı bildirildi. Söz konusu durum, eğitim sistemi aracılığıyla dijital tercihlere müdahale edildiği yönündeki eleştirileri artırdı.
Devlet programı kapsamında dijital zorunluluk
Rusya’da yabancı mesajlaşma uygulamalarının kullanımını sınırlamaya yönelik devlet politikası, son aylarda daha sert yöntemlerle uygulanıyor. Yetkililer, MAX’in yaygınlaştırılmasını ulusal dijital egemenliğin bir parçası olarak sunarken, toplumun önemli bir kesimi uygulamayı güven, işlevsellik ve gizlilik endişeleri nedeniyle benimsemekte isteksiz davranıyor. Bu direncin artması, yerel idarelerin ve eğitim kurumlarının baskıcı yöntemlere başvurmasına yol açıyor.
Hukuki dayanak tartışması ve yetki aşımı iddiaları
Bağımsız hukukçular ve bilişim uzmanları, öğrencilerin belirli bir yazılımı yüklemeye zorlanmasının açık bir yasal dayanağı bulunmadığını vurguluyor. Mevcut mevzuatta, öğrencileri ya da velileri MAX’i kullanmaya mecbur kılan bir düzenleme olmadığı gibi, bu yönde yaptırım uygulanmasını mümkün kılan normlar da yer almıyor. Bu nedenle bazı öğretmen ve okul yöneticilerinin yetkilerini aştığı, idari gücü kötüye kullandığı yönünde değerlendirmeler yapılıyor.
Okulların baskı aracı haline gelmesi eleştiriliyor
Uzmanlara göre yazılı açıklama talep edilmesi, okulun eğitim kurumu olmaktan çıkarılıp devlet baskısının bir aracına dönüştürüldüğünü gösteriyor. Bu uygulamanın, çocuklara hukukun değil emrin üstün olduğu mesajını verdiği ve eleştirel düşüncenin cezalandırıldığı bir ortam yarattığı ifade ediliyor. Eğitim sisteminin, bireysel yaratıcılığı ve bağımsız düşünceyi teşvik etmek yerine itaati pekiştirdiği yönündeki eleştiriler bu örnekle yeniden gündeme geldi.
Dijital gözetim endişeleri derinleşiyor
Bağımsız yazılım uzmanları, devlet destekli bir mesajlaşma uygulamasının kullanıcı meta verilerini toplama, devlet kayıt sistemleriyle entegre olma ve dolaylı gözetim mekanizması oluşturma potansiyeline dikkat çekiyor. Bu riskler, özellikle reşit olmayan kullanıcılar söz konusu olduğunda daha ciddi bir boyut kazanıyor ve dijital haklar ile kişisel özgürlükler açısından uzun vadeli sonuçlar doğurabileceği uyarıları yapılıyor.
