ABD Merkez Bankası (Fed), 9-10 Aralık’ta düzenlenecek yılın son para politikası toplantısına sınırlı verilerle giderken, yetkililer arasında 25 baz puanlık faiz indirimi yönünde güçlü beklentiler öne çıkıyor.
Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC), ekimde gerçekleştirdiği 25 baz puanlık indirim kararının ardından yılı tamamlama toplantısında politika faizinin seyrine dair belirleyici karar alacak.
Toplantıda, ABD’de yaşanan hükümet kapanmasının neden olduğu veri eksiklikleri sebebiyle, para politikası kararının verilmesinde sıkıntılar yaşanabilir.
Tarihin en uzun hükümet kapanması 12 Kasım’da sona erdikten sonra, veri takvimi güncellenirken, kapanma sürecinde birkaç kritik verinin toplanamadığı için Ekim ayına ait istihdam raporu ve Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yayımlanamadı.
Bu süreçte resmi kurumların gecikmeli olarak açıkladığı Eylül ayı verileri ile alternatif veriler dikkatle izleniyor.
İŞ GÜCÜ PİYASASINDA KARMAŞIK GÖSTERGELER
Yayımlanan veriler işgücü piyasasına karışık sinyaller verirken, alternatif göstergeler istihdamda zayıflama endişelerini artırıyor.
ABD Çalışma Bakanlığı’nın açıkladığı verilere göre, Eylül ayında tarım dışı istihdam 119 bin kişi artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşmesine rağmen, işsizlik oranı yüzde 4,3’ten 4,4’e yükseldi.
Bu hafta açıklanan işsizlik maaşı başvuruları verileri ise ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısının 29 Kasım ile biten haftada 191 bine düştüğünü ortaya koydu. Bu rakam, Eylül 2022’den bu yana en düşük seviye olarak kaydedildi.
ADP Araştırma Enstitüsü’nün verileri, özel sektör istihdamının Kasım ayında, beklenenin aksine 32 bin kişi azaldığını gösteriyor; bu durum, Mart 2023’ten bu yana en yüksek düşüş oranı olarak kaydedildi.
Challenger, Gray & Christmas’ın açıkladığı verilere göre, ABD merkezli işverenlerin duyurduğu işten çıkarmalar Kasım’da önceki aya göre azalmış olsa da yıllık bazda yüzde 24 artışla 71 bin 321’e yükseldi.
ENFLASYON GÖSTERGELERİ BEKLENTİLERLE UYUMLU
Hükümetin yeniden açılması sonrası enflasyon verilerine ulaşımda sorunlar yaşanmaya devam ediyor.
Açıklanan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), Eylül’de aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 2,7 artarken, bu veriler beklentilerle uyumlu bir seyir izledi.
Fed’in enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi de Eylül’de aylık yüzde 0,2, yıllık ise yüzde 2,8 artış gösterdi.
Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi, Aralık ayında beş ayın ardından ilk kez artış sergilerken, enflasyon beklentilerinin gerilediği görülüyor.
Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi, Aralık’ta yüzde 4,5’ten 4,1’e düşerek en düşük seviyesine gerilemişken, uzun vadeli beklentiler de yüzde 3,4’ten 3,2’ye indi.
FED ÜYELERİ ARASINDA GÖRÜŞ AYRILIĞI
Fed’in Ekim ayındaki toplantısında 25 baz puanlık faiz indirimine ilişkin karar, 2’ye karşı 10 oyla alınmıştı.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Stephen Miran, 50 baz puanlık indirimden yana olurken, Kansas City Fed Başkanı Jeffrey Schmid ise sabit tutulması yönünde oy kullandı.
Şahin Fed yetkilileri enflasyonla mücadele amacıyla faiz indirimlerine karşı çıkarken, güvercinler zayıflayan iş gücü piyasasını gerekçe göstererek indirimlerin sürdürülmesini talep ediyor.
FOMC’nin Ekim toplantısına ait tutanaklar, yetkililer arasında faiz indirimleri konusunda bölünmelere işaret ediyor.
Tutanaklarda, “Toplantıda birçok yetkili federal fon oranı için hedef aralığın düşürülmesinden yanaydı, bazıları bu kararı desteklemekle birlikte sabit tutulmasını da destekleyebilirdi, birkaçı ise hedef aralığın düşürülmesine karşıydı.” ifadeleri yer alıyor.
Analistler, bu görüş ayrılığının para politikasında belirsizlik yaratabileceğini ve en iyi senaryonun kararın oy birliğiyle alınması olduğunu vurguluyor; ancak bu sonucun pek olası görünmediği kaydediliyor.
BEKLENTİLERDE DEĞİŞİM
Fed Başkanı Jerome Powell, Ekim toplantısındaki basın toplantısında Aralık’taki faiz indirimine kesin gözüyle bakmadıklarını belirtmişti. Powell, “Komitenin bu toplantıdaki tartışmalarında Aralık ayında nasıl ilerleneceği konusunda güçlü görüş ayrılıkları vardı.” dedi.
Powell’ın açıklamaları sonrası, politika faizinin sabit tutulabileceği yönünde değerlendirmeler gündeme geldi.
Fed Kansas City Şubesi Başkanı Schmid de Ekim toplantısında indirim karşısında oy kullanarak, enflasyona dair endişelerini dile getirerek, “İş gücü piyasası büyük ölçüde dengede, ekonomi ivmesini koruyor ve enflasyon hala çok yüksek.” ifadelerini kullandı.
New York Fed Başkanı John Williams’ın da iş gücü piyasasının zayıflaması neticesinde faiz oranlarının düşürülebileceği yönündeki açıklamaları, 25 baz puanlık faiz indirimine yönelik fiyatlamaları artırmış durumda.
İŞ GÜCÜ PİYASASI FAİZ İNDİRİMİ BELİRLEYECEK
Fitch Ratings’in ABD Ekonomik Araştırmalar Başkanı Olu Sonola, kişisel tüketim harcamaları verilerinin geriden geldiğini, ancak iki olumlu durum içerdiğini belirtirken, ekonomide dayanıklılığın önemli bir göstergesi olduğunu vurguladı.
Sonola, zayıf güvene rağmen geniş tabanlı ekonomik büyümenin devam ettiğini kaydetti. Fed’in gelecek haftaki kararı açısından ise zayıflayan iş gücü piyasasının, faiz indirimi gerekçelerini destekleyebileceğini öngördü.
OCak ayında FAİZ İNDİRİMİ BEKLENTİSİ VAR MI?
ING Amerika Araştırma Bölgesel Başkanı Padhraic Garvey, iş gücü piyasasında baskı olmasına rağmen, ABD ekonomisinin dirençli olduğunu vurguladı. İşsizlik maaşı başvurularındaki verilerin ise piyasadaki nispeten sağlam durumu gösterdiğini öne sürdü.
Garvey, kişisel tüketim harcamaları konusunda elde edilen verilerin genel bir direnç izlenimi oluşturduğunu, enflasyon beklentilerinin de yüksek kalmaya devam ettiğini belirtti.
Fed’in gelecek haftaki faiz indirimi olasılığının yüzde 95 seviyesinde olduğunu vurgulayan Garvey, “Yani faiz indirimi yapılacağına kesin gözüyle bakabiliriz.” dedi.
İŞ GÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELER
American Enterprise Institute (AEI) kıdemli uzmanı Steven Kamin, işgücü piyasasının görünümünde belirsizlikler ve aşağı yönlü riskler olduğuna dikkat çekti.
Kamin, gecikmeli yayımlanan en