Ticaret Bakanlığı, restoran ve lokantalarda otomatik servis ücreti uygulamasını sonlandırma kararı alarak sektörde önemli bir değişiklik yaptı. Bu düzenleme, tüketiciler tarafından şeffaflık ve hesapların sadeleşmesi açısından olumlu karşılanırken, garsonlar ve komiler için ciddi gelir kaybı endişesi doğurdu. Mevcut sistem, çalışanların aylık maaşlarına önemli katkılar sağlarken, bu gelirin kaybolması çalışanların finansal durumunu olumsuz yönde etkileyecek. Çalışanların ek kazançları, bazı işletmelerde 8-10 bin lira seviyesine kadar ulaşabiliyordu.
Bakanlığın kararı, yalnızca sipariş edilen ürünlerin ücretinin ödenmesine yönelik bir değişikliği işaret ediyor. Kamuoyunda memnuniyet uyandıran bu değişim, çalışanlar açısından karmaşık bir tablo sunuyor. Pandemi sonrası, işletmeler maliyetlerini azaltmak amacıyla servis ücretlerini gelir dengeleyici bir araç olarak kullanmaya başlamıştı ve bu durum çalışanların geçim kaynaklarını etkileyen bir bağımlılığa yol açmıştı.
Örneğin, aylık geliri yaklaşık 50 bin lira olan bir çalışanının 8 ile 10 bin lira arasında bir miktarı, doğrudan servis ücretlerinden oluşmaktaydı. Servis ücretinin tamamen ortadan kalkması, bu çalışanlar için önemli bir gelir kaybına neden olacak. Garsonlar, bu değişimin kendilerini olumsuz etkilememesi için maaş düzenlemeleri talep ediyor. “Madem servis ücreti kaldırılıyor, o zaman maaşlarımız da düşmesin,” diyen garsonlar, taleplerinin sektör genelinde geniş destek bulduğunu belirtiyor.
İşletme sahipleri için de durum farklı bir boyut kazanmakta. Bazı işletmeler, servis ücretlerini yalnızca çalışanlara paylaştırmaktan kaçınarak, bu ücretleri temizlik ve hijyen malzemeleri, personel kıyafetleri, eğitim giderleri gibi alanlarda kullanıyor. Servis ücretinin kaldırılması, bu işletmelerin yeni düzenlemeler yapmasını zorunlu kılacak.
BİR ÇAYLA SAATLERCE OTURAN VAR
Karar, kafe işletmecileri arasında farklı tepkilere neden oldu. İstanbul Beylikdüzü’nde bir kahve zincirinin işletmecisi Serkan Kuloğlu, “Yasak elbette tüketici lehine bir adım. Ancak küçük işletmeler için asıl sorun, masa işgali. Müşterilerimizin çoğu nazik davranıyor, ama sadece bir çay ya da kahve siparişi ile saatlerce masa kapatan kişiler oluyor. Bu durum yeni gelen müşterilere yer bulmamızı zorlaştırıyor ve iş kaybı yaşıyoruz. Servis ücreti, potansiyel kayıplara karşı bir emniyet supabıydı,” şeklinde açıklama yaptı.
YENİ ADİL VE DENGELİ BİR MODEL TALEBİ
Uzmanlar, servis ücretinin kaldırılmasını olumlu buluyor, ancak çalışanların yükünün azaltılması gerektiğine dikkat çekiyor. Maaşların yeniden düzenlenmesi, çalışanların gelir kaybını önlemesi ve işletmelerin maliyetlerini şeffaf bir şekilde yönetmesi önem arz ediyor. Böylece hem çalışan hem de tüketici memnuniyetinin sağlanabileceği ifade ediliyor.
Çalışanlar, servis ücretinin kaldırılmasıyla birlikte maaşların düzenlenmesini talep ediyor. Bu yaklaşımın, hem çalışanları hem de müşterileri memnun edeceği düşünülüyor. Uygulamanın nasıl hayata geçirileceği ve işletmelerin nasıl uyum sağlayacağı soruları önümüzdeki süreçte netlik kazanacak. Sektör temsilcileri, adil ve dengeli bir modelin oluşturulmasının gerekliliğine vurgu yapıyor.
