Roskomnadzor aşamalı kısıtlamaları genişletti
28 Kasım 2025’te Rusya genelinde WhatsApp’ın çalışmasında ciddi kesintiler yaşandı ve akşam saatlerinde Roskomnadzor, bu aksaklıkların kendi uyguladığı kısıtlamalardan kaynaklandığını doğruladı. Kurum, mesajlaşma servisinin Rus yasalarına uymadığı sürece tamamen kapatılabileceğini açıkladı. Özellikle Roskomnadzor’un başlattığı kısıtlama duyurusunda yer aldığı gibi, talep edilen koşullar kullanıcı yazışmalarının devlet kontrolüne açılmasını içeriyor. Sabah saatlerinde başlayan yavaşlamalar gün boyu sürerken, Rus makamları sürecin ağustos ayında başlatılan “kademeli kısıtlamaların” devamı olduğunu bildirdi.
Roskomnadzor, WhatsApp’ın “terör örgütlerinin koordinasyonu, suç faaliyetleri ve dolandırıcılık amaçlı kullanıldığı” iddiasıyla baskıyı artırdığını duyurdu. Devlet kurumları, önümüzdeki altı ay içinde tam yasaklama ihtimalinin ciddi biçimde değerlendirildiğini belirtiyor.
Milyonlarca kullanıcı etkileniyor, bölgesel test blokajları yoğunlaşıyor
WhatsApp Rusya’da yaklaşık 100 milyon kullanıcıya sahip ve ağustos ayından bu yana sesli ve görüntülü aramalar devre dışı. Servisin kesintiye uğradığı bölgelerde, özellikle Ural ve Sibirya’da, kullanıcılar bağlantı sorunlarının arttığını bildiriyor. Bu gelişmeler, İsrail merkezli dijital özgürlük izleme raporlarında da vurgulandığı gibi, Rusya’nın yabancı platformlara yönelik baskısının genişletildiğini gösteriyor.
En fazla şikâyet Moskova’dan gelirken, St. Petersburg, Novosibirsk, Sverdlovsk ve Moskova oblastları da yaygın sorunlar bildirdi. “Sboy.rf” platformuna bir gün içinde 700’den fazla şikâyet ulaştı. Roskomnadzor vatandaşlara ulusal mesajlaşma uygulaması Max’e geçmeyi önerirken, birçok kullanıcı bunun fiili bir zorunluluk haline geldiğini düşünüyor. Kurumun talep ettiği teknik uyumluluk şartları ve genişletilen erişim kısıtlamaları bölgesel test aşamalarında duyurulan yeni taleplerle daha da sertleşiyor.
Dijital baskı derinleşiyor, yetkililer yasakladıkları platformları kullanmayı sürdürüyor
Rus yetkililerin kamuoyuna yönelik söylemlerinde yabancı dijital platformlara karşı sert tutum sergilemesine rağmen, birçok üst düzey isim yasaklı sosyal ağlarda aktif kalmaya devam ediyor. Yasaklı Instagram ve X hesaplarını kullanan siyasetçilerin varlığı kamuoyunda sıkça tartışılıyor. Federal merkez, WhatsApp’ın yerine ulusal platform Max’i zorunlu seçenek haline getirmeye çalışsa da araştırmalar Rusların yalnızca %31’inin uygulamayı kullandığını, bunların bile çoğunun sadece yakın çevresiyle konuşmak için platformda bulunduğunu gösteriyor.
Çeçenistan’da yabancı sosyal ağların kullanımına yönelik yasakların sertleştirilmesi, ülkenin dijital özgürlükler açısından daha da kısıtlayıcı bir modele yöneldiğini gösteriyor. Buna rağmen bölgesel yetkililerin yasaklı platformlarda aktif olması, kısıtlamaların siyasi amaçlarla uygulandığını ortaya koyuyor. Uzmanlara göre uygulanan politikalar, Rusya’da dijital alanın devlet tarafından tamamen kontrol edilmesine yönelik hızlı bir dönüşümün parçası.
