Brezilya’da düzenlenen Cop30 iklim zirvesinde sunulan yeni emisyon azaltım planlarının, küresel ısınmayı durdurma konusunda yetersiz kaldığı bildirildi. Climate Action Tracker’ın güncellemesine göre, bu yıl da küresel ısınma öngörüsü 2.6°C olarak açıklandı; bu seviye, Paris Anlaşması’nda belirtilen sınırların çok üzerinde. Bu durum, aşırı hava olayları, okyanus akıntılarının çökmesi, mercan resiflerinin yok oluşu, buz tabakalarının erimesi ve Amazon yağmur ormanlarının savana dönüşmesi gibi geri dönüşü olmayan zincirleme etkileri tetikleyebilir.
Emisyonlarla ilgili ayrı bir raporda ise fosil yakıtlardan kaynaklanan emisyonların 2025’te yüzde 1 oranında artarak rekor seviyeye ulaşacağı öngörülüyor. Ancak artış hızı, önceki on yıla göre yarı yarıya azalmış durumda. Bu yavaşlamada, yenilenebilir enerjinin küresel ölçekte hızla yaygınlaşmasının etkili olduğu belirtildi.
Yine de, bu gelişmeler yetersiz kalmaktadır. Dünya şu ana kadar sanayi devriminden bu yana yaklaşık 1.3°C ısındı ve bu artış, fırtınalar, orman yangınları ve kuraklık gibi felaketlerin daha sık ve şiddetli hale gelmesine yol açtı.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN TARIM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
Uzmanlar, sıcaklık artışının 2.6°C’ye ulaşmasının tarımı olumsuz etkileyebileceğini, Asya ve Afrika’da musonların çökmesine, Avrupa’da kuraklık krizine ve ölümcül sıcaklıklara yol açabileceğini vurguluyor. Climate Analytics CEO’su Bill Hare, “Bu, kaçınılması gereken bir yer” ifadesini kullandı.
Raporda, gezegenin doğal karbon yutaklarının zayıflamakta olduğu da vurgulandı. Güneydoğu Asya ve Güney Amerika’daki tropikal ormanlar artık karbondioksit emmek yerine yaymaya başlamış durumda. Bu, atmosferdeki CO₂ seviyesinin 2025’te 425 ppm’e ulaşacağı anlamına geliyor; sanayi öncesi dönemde bu seviye 280 ppm’di.
Cop28’de 2023 yılında fosil yakıtlardan “uzaklaşma” konusunda uzlaşmaya varılmıştı. Ancak bu hedef, Cop30’da hâlâ birçok ülke tarafından tam olarak desteklenmiyor. G77 ülkeleri ve Çin bu geçişi desteklerken, İngiltere, Kanada, Japonya, Norveç ve AB gibi ülkeler henüz katılmamıştır.
